Tag Archives: yêu nước

Tuổi thơ dữ dội – Phùng Quán

Tôi phân vân không biết bắt đầu thế nào, giới thiệu thế nào về tuyệt tác này. Bởi sự trân trọng tôi dành cho tác phẩm quá lớn. Hình như đây là tác phẩm gây xúc động nhất cho tôi, mà tôi từng được đọc. Cũng có thể do tôi đọc Tuổi Thơ Dữ Dội khi còn nhỏ, nên cảm xúc có thể chưa chai lì như bây giờ chăng, tôi không dám chắc; nhưng tôi vẫn tin rằng, đây là cuốn sách đem đến cảm xúc nhiều nhất.

Sách viết về tuổi thơ, viết cho tuổi thơ và cả cho người lớn. Bối cảnh là chiến trường Huế thập niên 40, những cậu bé với lòng yêu nước & sự hồn nhiên, đã tạo nên những khúc bi hùng đáng được ghi danh. Những tình tiết hài hước, những câu chuyện cảm động, những nhân vật dường như sống mãi với thời gian.

Tôi thử tìm bằng Google và thấy vô số bài viết giới thiệu tác phẩm này. Có lẽ tôi không cần làm thêm động tác tóm tắt hay tổng kết. Đây là cuốn sách tất nên đọc và phải đọc. Nhất là những thế hệ không chạm trán với chiến tranh.

Những cậu bé như Lượm, như Bồng vẫn còn mãi trong trí nhớ người đọc. Riêng tôi xúc động mãnh liệt nhất khi đọc đoạn cậu bé “Quỳnh sơn ca” chết đi. Một cái chết bi thương và dữ dội như chính tuổi thơ của cậu và bè bạn, như chính tác phẩm mà nhà văn Phùng Quán đã viết suốt mười mấy năm ròng rã.

Càng hát, gương mặt em càng tái xanh như người đang mất máu. Tưởng chừng như máu trong những mạch xanh xao của em đang chảy tràn ra khỏi thân thể em theo cùng với những câu hát. Đang ngồi, em vụt đứng thẳng dậy chênh vênh bên mép sạp nứa. Khi hát đến hai câu cuối cùng:

Sông Ô Lâu đôi bờ trắng tóc lau Hát lời thề kháng chiến đến bạc đầu…

Toàn thân em run bắn. Cặp mắt mở to bỗng dạỉ đi. Ánh lửa cảm hứng rực sáng trong đáy mắt em vụt tắt ngấm như một ánh chớp. Và em ngã nhào từ trên sạp nằm xuống đất, bất ngờ đến nỗi không ai kịp đưa tay ra đỡ. Một dòng máu đỏ gắt từ trong miệng trào ra, giàn giụa trên vành môi mở he hé của em. Anh So súng-cối nhào tới, bế xốc em lên ôm chặt vào lòng.

Cặp mắt anh mở trừng trừng nhìn như chết lặng, gương mặt xanh lét với cặp môi trẻ thơ he hé giàn giụa máu hồng của thằng em chiến sĩ, mà nửa giờ trước đây, anh còn cõng nó trên lưng. Anh bỗng kêu thét rung chuyển cả gian lán.

– Quỳnh! Quỳnh!

Bác sĩ Thiền tay run run vạch mi mắt em ra. Ông khoát tay ra hiệu cho chị y tá nước mắt đầm đìa đang run rẩy lấy thuốc ở ống tiêm vào xi- ranh:

– Thôi o ạ, muộn mât rồi! Mắt em đã giãn đồng tử…

Lúc đó vây quanh em có đến hàng trăm người. Phần lớn là các chiến sĩ đã quần nhau suốt năm mươi lăm ngày đêm với giặc ở mặt trận Huế. Họ đã được chứng kiến không ít những cái chết của đồng đội trong các đợt xung phong. Nhưng chưa một ai nhìn thấy một cái chết lạ lùng, đột ngột, dữ dội, như cái chết của người chiến sĩ mới mười ba tuổi ấy.

Chỉ biết cám ơn Phùng Quán đã để lại cho cuộc đời, cho Việt Nam một tác phẩm hay đến thế.

(Một điều tiếc của tôi là các bìa sách của nhiều bản in khác nhau đều chưa xứng với nội dung cuốn sách).

Bản prc tập 1: http://conmotsach.com/books/tuoi_tho_du_doi_tap_1.prc 

Bản prc tập 2: http://conmotsach.com/books/tuoi_tho_du_doi_tap_2.prc 

Timua và Đồng Đội (Тимур и его команда/Timur and His Squad) – Аркадий Гайдар / Arkadi Gaidar

Tựa đề: Timua và Đồng Đội
English: Timur and His Squad
Tác giả: Arkadi Gaidar

Truyện vừa này tôi đọc từ nhỏ, vào khoảng lứa tuổi của Timua và các bạn. Lúc đó tôi đã rất ấn tượng với những gì Timua và các bạn làm được. Họ trèo cây, bắn ná, đẽo gọt, tổ chức đủ kiểu. Trong truyện, Timua đã hỏi chú của mình: chú đã chơi những gì khi bằng tuổi cháu.

Còn chúng tôi vào độ tuổi ấy đã chơi những gì? Nhảy dây, chọi thú, tạt lon, đuổi bắt, v.v… là những trò chỉ chơi được đên năm 11, 12 tuổi. Sau đó mạnh ai ở nhà nấy, đọc sách, chơi game, xem film chưởng. Nghe mới đơn điệu làm sao.

Tuổi thơ của chúng tôi cũng rất êm đềm và hạnh phúc. Chúng tôi đã không thấy nhàm chán. Nhưng hồi đó mỗi lần đọc Timua và những hoạt động đầy bản lĩnh của các em, tôi không khỏi thầm mong mình cũng được thỏa sức như vậy.

Tuần trước đọc lại Timua ở tuổi ba mươi, tôi lại một lần thầm mong được đem đến cho con một môi trường tự do, nhiều hoạt động sôi nổi, đầy trí tưởng tượng như thế.

Tuy nhiên bây giờ đọc lại Timua cũng như một số truyện thiếu nhi khác của Liên-Xô, tôi nhận thấy một điểm chung, mà cũng có lẽ là khuyết điểm của loạt truyện này: đó là các mâu thuẫn phần lớn xây dựng trên sự hiểu lầm, oan ức, nhiều cái không đáng có. Như trong Timua thì do người lớn đánh đồng các em thiếu niên tốt và xấu. Chó hoang Dingo, một câu chuyện rất hay về mối tình đầu, thì mọi người lại hiểu lầm một cách khó hiểu hành động cứu người của Tanya. Bí mật một phân đội thì xoay quanh chuyện một cậu bé bị nghi oan là đã xô ngã bạn ở sân băng. Nghe cứ như phim Hàn Quốc bây giờ vậy!

Bản tiếng Việt: http://www.conmotsach.com/books/timua_va_dong_doi.prc 

Bản tiếng Nga: http://www.conmotsach.com/books/Тимур.htm hoặc http://www.conmotsach.com/books/timur.htm
Bản tiếng Anh: http://www.conmotsach.com/books/timur_and_his_squad.doc