Tag Archives: thế chiến 2

Tuyết bỏng (Горячий снег) – Yuri Bondarev (Юрий Бондарев)

Đây là cuốn tiểu thuyết chiến tranh khá hay của nhà văn Liên Xô Yuri Bondarev. Tác giả đã từng tham gia Thế Chiến 2 nên những gì ông mô tả rất chân thực và sống động. Ông viết khoảng 10 cuốn tiểu thuyết từ 1962 cho đến 2004. Cuốn “Tuyết bỏng” xuất bản năm 1969 và từng được dựng thành phim năm 1972. Tựa sách tiếng Anh là Hot Snow (bản dịch của Robert Daglish).

Bối cảnh của cuốn sách là năm 1942, lúc cuộc chiến Nga-Đức đang diễn ra ác liệt. Cuốn sách này là những trang viết về con người, về cuộc chiến, về tình yêu, về sống chết trong hoàn cảnh khắc nghiệt và kinh khủng. Tác giả không hề thi vị hóa cuộc chiến, và mô tả nó vào ngay góc cạnh trần trụi của nó. Không phải mọi thứ của chiến tranh đều có trong tác phẩm, nhưng quyển tiểu thuyết này như một bức tranh được vẽ ngay tại chiến trường: thử thách, khó khăn, đau đớn, yêu thương, thù hận và cũng không thể thiếu sự mất mát. Và trận chiến được kể lại chính là trận Stalingrad có thật trong lịch sử.

Những nhân vật của câu chuyện là trung úy Kuznetsov, trung úy Drozdovsky, nữ cứu thương Zoya Yelagina, tướng Bessonov,… đều phải có những quyết định và hành động khó khăn chỉ trong một ngày ngắn ngủi của cuộc chiến tàn khốc. Những người lính không chỉ phải chiến đấu chống quân Đức, mà còn phải chống chọi lại cái lạnh, cơn đói và cả những xung đột tình cảm. Chiến tranh dù ác liệt đến thế nào cũng không ngăn được tình cảm yêu đương, dù được thể hiện ra theo cách nào chăng nữa. Cái chết của Zoya cũng là một sự thật của bức tranh cuộc chiến, một sự thật đẫm máu và nước mắt.

Những tác phẩm về chiến tranh có thể không có nhiều độc giả ngày nay. Để đọc những cuốn như Tuyết bỏng, bạn đọc trẻ sẽ cảm nhận được nhiều hơn nếu những người làm sách quan tâm hơn đến việc hướng dẫn cách tìm hiểu tác phẩm cũng như kiến thức lịch sử liên quan. Hiện nay chưa thấy tái bản truyện này.

Tham khảo bản tiếng Nga: http://militera.lib.ru/prose/russian/bondarev2/index.html

Tham khảo ebook tiếng Việt: http://ConMotSach.com/books/tuyet_bong.prc

Tóm tắt theo từng chương bằng tiếng Anh: http://www.sovlit.com/hotsnow/

Nam tước Phôn Gôn Rinh (И один в поле воин) – Iuri Dold-Mikhajlik (Юрий Дольд-Михайлик)

Thật ra tựa đề Nam tước Phôn Gôn-rinh (Von Goldring) là do Nhà xuất bản đặt cho bản dịch tiếng Việt. Tựa gốc tiếng Nga có nghĩa là “Một mình trên chiến trường vẫn là chiến sĩ”.

Đây là cuốn tiểu thuyết tình báo của Liên Xô, viết về thời kỳ chiến tranh với Đức Quốc xã. Tôi chưa có điều kiện để tìm hiểu xem tác phẩm này có nằm trong danh sách những tiểu thuyết tình báo hay nhất hay không, nhưng có thể nói đây là cuốn sách kinh điển trong thể loại này.

Tác giả là nhà văn người Ukraine, cho nên tôi gặp nhiều kiểu phiên âm tên trong tiếng Anh (và cả trong tiếng Việt, tất nhiên). Mikhajlik, Mykhailyk hay Mikhailik đều được dùng, và hình như tác phẩm này chưa được dịch ra tiếng Anh. (Đây cũng chính là điểm thú vị của người đọc sách Việt Nam: sách Nga Xô hay Âu Mỹ gì cũng có cả!?). Cuốn sách này cũng đã được dựng thành phim tên “Xa Tổ quốc” (Вдали от Родины / Far from the Motherland) năm 1960.

Tôi đọc bản tiếng Việt do NXB Thanh Niên tái bản năm 1982, gồm 2 tập dày cộp, do Trọng Phan – Hà Bắc dịch. Đã gần 30 năm nên giấy đã trở nên đen, chữ khá nhòe. Hy vọng sẽ có những lần tái bản đẹp hơn để các bạn thưởng thức.

Câu chuyện kể về sĩ quan tình báo Liên Xô, Lieutenant Goncharenko, dưới cái lốt là Nam tước Heinrich von Goldring, được cử thâm nhập sâu vào sào huyệt của Đức. Anh đã trải qua nhiều tình huống hiểm nguy và căng thẳng trên địa bàn hoạt động rộng khắp: Đức, Pháp, Ý,… Bên cạnh những cuộc đấu trí, những âm mưu, câu chuyện còn kể lại câu chuyện về tình yêu thời chiến. Cũng như những tiểu thuyết tình báo, phản gián khác, việc thưởng thức từng chi tiết và sự gay cấn là quan trọng, chứ không chỉ hiểu tóm tắt nội dung.

Tham khảo bản tiếng Nga tại: http://lib.ru/RUSS_DETEKTIW/MIHAJLIK/iodin.txt

Ghi chú: tên tác giả được phiên âm sang tiếng Việt là Mi-khai-lich, Mi-khai-lit, Mi-khai-lik.

Những khẩu đại pháo thành Navarone (The Guns of Navarone) – Alistair MacLean

Gần đây trên TV có chiếu lại bộ phim xưa “Những khẩu đại pháo thành Navarone” dựng theo tiểu thuyết cùng tên – cuốn sách đã từng được xếp vào danh sách 100 cuốn về chiến tranh hay nhất mọi thời. Đây là một trong những trường hợp hiếm hoi tôi thích cả sách lẫn phim (một dẫn chứng khác là Bố Già), vì thường tôi thấy phim không “hay” bằng sách.

Bối cảnh của câu chuyện là Thế Chiến II, dựa trên một số sự kiện có thật. Navarone là địa danh hư cấu thuộc Hy Lạp, là nơi đặt hai khẩu đại pháo đáng sợ của quân Đức. Một nhóm “đặc nhiệm” của Anh (thật ra là đa quốc tịch) được cử đến để phá hủy chúng. Mỗi nhân vật có tính cách, quá khứ khác biệt, tất cả cùng nhau nỗ lực để hoàn thành sứ mạng khó khăn đó. Đại úy Keith Mallory,  Đại tá Andrea Stavros, chuyên gia chất nổ Dusty Miller, cùng các nhân vật khác đã tạo nên câu chuyện sống động và hấp dẫn.

Những ai thích truyện về chiến tranh không thể bỏ qua tác phẩm này cũng như bộ phim cùng tên.

Tham khảo bản tiếng Việt: http://www.ConMotSach.com/books/nhung_khau_dai_bac_thanh_navarone.prc

Tham khảo bản tiếng Anh: http://www.ConMotSach.com/books/the_guns_of_navarone.prc

Thời gian để sống và thời gian để chết (A Time to Love and a Time to Die / Zeit zu leben und Zeit zu sterben) – Erich Maria Remarque

Đã từng nghe về Eric Maria Remarque và những tác phẩm viết về con người và tình yêu trong chiến tranh của ông (thậm chí đã mua cuốn Phía tây không có gì lạ nhưng chưa đọc), tôi làm quen với nhà văn này qua cuốn Thời gian để sống và thời gian để chết (còn một bản dịch khác là Một thời để yêu và một thời để chết
sát tựa tiếng Anh A Time to Love and a Time to Die hơn).

Ernst Graeber – một quân nhân Đức trải qua 2 năm ở mặt trận với quân Nga, được 3 tuần về phép. Câu chuyện trước, trong và sau ba tuần phép ấy là cả một trích đoạn đáng sợ và sinh động về chiến tranh, mà cụ thể ở đây là bối cảnh Thế chiến II. Sự khốc liệt và phi lý của chiến tranh đã đem đến cho Graeber những câu hỏi vô vọng về giá trị cuộc sống. Không tìm được gia đình đã bị lạc do chiến trận, Graeber gặp và yêu Elisabeth – người bạn thưở xưa. Cả hai muốn trốn chạy sự khắc nghiệt của cuộc chiến bằng tình yêu, nhưng cả hai chỉ là những cá thể nhỏ bé…

Phần giới thiệu của cuốn sách dẫn lại lời đánh giá của báo chí, cho rằng đây là tác phẩm hay nhất của Đức viết về Thế Chiến II. Điều đó cũng khó “đo đạc”, nhưng nếu bạn muốn hiểu thêm về chiến tranh và thân phận con người trong đó, hãy đọc cuốn này.

Nhà văn đã kết thúc câu chuyện thật bi thảm mà cũng rất hiện thực. Graeber chết vì chính tay những người anh cố cứu sống, những người bên kia chiến tuyến, mà có lẻ, cũng như anh, họ chỉ là những thân phận bị lôi vào vòng xoáy của cuộc chiến mà thôi.

(hiện chưa tìm được ebooks)

Nửa kia của Hitler (La part de l’autre) – Eric-Emmanuel Schmitt

[nguồn: Lưu Hà, VnExpress]

‘Nửa kia của Hitler’ giả định về một chân dung thực

Từ giả thiết: Điều gì xảy ra nếu Adolf Hitler, tên độc tài phát xít của thế kỷ 20, trúng tuyển ĐH Mỹ thuật Viên?, cuốn tiểu thuyết của Eric-Emmanuel Schmitt là cách hình dung lịch sử thế giới từ một số phận cá nhân.

Ở tuổi 20, Adolf Hitler ­nuôi giấc mộng trở thành họa sĩ. Nhưng sau hai lần bị Đại học Mỹ thuật Viên đánh trượt, Hitler trở thành gã lông bông, nay đây mai đó rồi dần dà tìm được chỗ đứng, trở thành một “con quái vật” khổng lồ của nhân loại nhờ cuộc thế chiến I. Đó là những dòng tiểu sử mà bất cứ ai muốn tìm hiểu đều có thể dễ dàng biết được về một dị nhân của thế kỷ 20, nỗi ám ảnh khôn nguôi của người Do Thái. Đó cũng là căn cứ để tiểu thuyết gia người Pháp bắt đầu một câu chuyện chỉ có trong tưởng tượng.

Nửa kia của Hitler (nguyên tác La part de l’autre) dựng lên hai chân dung song song và đối lập: Adolf H. và Hitler. Cuộc đời hai con người này bị rẽ đôi bởi một quyết định của Đại học Mỹ thuật Viên. Adolf H. trúng tuyển còn Adolf Hitler. trượt. Adolf H. trở thành một họa sĩ tài danh, kết bạn cùng những họa sĩ nổi tiếng như Picasso, André Breton… , tận hưởng cuộc đời bình thường với những người tình và kết thúc sự sống bên cạnh những người thân. Còn Adolf Hitler dần dà căm phẫn cuộc đời, khước từ những mối quan hệ nhân bản với con người và trở thành gã độc tài đồng trinh. Nửa kia của Hitler như một cỗ máy thời gian, giúp người đọc có cơ hội sắp đặt lại lịch sử chỉ bằng cách hình dung: Điều gì sẽ xảy ra nếu Adolf Hitler cũng như Adolf trúng tuyển Đại học Mỹ thuật Viên? Giả định đó liệu sẽ tác động thế nào đến Thế chiến II, đến cuộc đại đồ sát dân Do Thái, đến số phận của nhà nước Israel…

Tình huống của Eric-Emmanuel Schmitt khiến độc giả bất chợt nhận ra, thế giới rộng lớn với hàng tỷ con người thực ra là một mối liên kết vững chắc và đầy phụ thuộc lẫn nhau. Một sự cố nhỏ xảy ra với một cá nhân – một mắt xích của vũ trụ hoàn toàn có thể xô lệch cả khối kết cấu. Nhưng ở tầng triết lý sâu hơn, Schmitt thêm một lần nữa dấn thân đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi: Điều gì tạo nên con quái vật Hitler? Môi trường, sự ngẫu nhiên của số phận hay cá tính, sự lựa chọn có tính toán của một cá nhân đối với cuộc đời mình. Chính nhà văn khẳng định: “Tôi đặt tên cho tác phẩm là La part de l’autre vì tác phẩm nói đến Hitler và nửa kia của y là Adolf H. Nhưng tên tác phẩm còn mang một ý nghĩa thứ hai đậm màu triết học. Hitler thật tự giam chặt mình, không giao tiếp với ai, trở thành một nhà kiến thiết lãnh đạm với tất cả những gì ngoài mình. Trong khi Adolf H., nhân vật tưởng tượng, lại mở lòng mình tiếp nhận người khác, anh ta sống cuộc sống của nửa kia một cách rất con người với tình dục, tình yêu, tình phụ tử, giảng dạy và cái chết… Adolf H. mở lòng ra với mọi người, Hitler thao túng người đời, Adolf H. để người đời chiếm một vị trí ngày càng lớn trong cuộc đời mình. Hitler say sưa với những điều y tin chắc, Adolf H bị sự nghi ngờ dày vò; Hitler cho mình là người xuất chúng, Adolf H. nhận ra rằng mình rất tầm thường”.

Eric-Emmanuel Schmitt sinh năm 1960 tại Lyon, là một trong những tiểu thuyết gia ăn khách của Pháp. Ngoài tiểu thuyết, ông còn là một kịch tác gia với những vở kịch hài hước, giàu màu sắc triết học. Văn của ông không kén độc giả bởi nhà văn chủ trương lối viết vừa chiều được giới độc giả tinh hoa bằng những tư tưởng triết học sâu sắc; vừa cuốn hút lớp độc giả bình dân với những cốt truyện giàu chi tiết, giàu tính hài hước. Hiện ông sống và làm việc tại Bỉ.

Tác phẩm được dịch giả trẻ Nguyễn Đình Thành chuyển ngữ sang tiếng Việt. Dịch giả cho biết: “Tôi coi đây là một thử thách, một bài tập lớn cho chính mình. Để có được một bản dịch nghiêm túc, tôi đã phải đọc rất nhiều tác phẩm của Schmitt, để có được cái nhìn hệ thống về sáng tác của ông, tham khảo hàng loạt sách về chiến tranh và cầu kiến những người làm trong ngành hội họa”.

Với cách nhìn của một người yêu văn chương, anh nhận định: “Tứ truyện giả định cùng lối kể pha trộn giữa hiện thực và hư cấu mà Eric-Emmanuel Schmitt sử dụng không phải là những thủ pháp mới trong đời sống văn học, nhưng tài năng của tác giả thể hiện ở tầm kiến văn rộng, khả năng kể chuyện hấp dẫn, mang đến cho người đọc nhiều nhận thức mới từ những chất liệu đã cũ”.

Sách do công ty Nhã Nam và NXB Hội nhà văn ấn hành.

Bổ sung của người đăng:

Tựa tiếng Anh: The Alternative Hypothesis