Tag Archives: nam tước

Nam tước Phôn Gôn Rinh (И один в поле воин) – Iuri Dold-Mikhajlik (Юрий Дольд-Михайлик)

Thật ra tựa đề Nam tước Phôn Gôn-rinh (Von Goldring) là do Nhà xuất bản đặt cho bản dịch tiếng Việt. Tựa gốc tiếng Nga có nghĩa là “Một mình trên chiến trường vẫn là chiến sĩ”.

Đây là cuốn tiểu thuyết tình báo của Liên Xô, viết về thời kỳ chiến tranh với Đức Quốc xã. Tôi chưa có điều kiện để tìm hiểu xem tác phẩm này có nằm trong danh sách những tiểu thuyết tình báo hay nhất hay không, nhưng có thể nói đây là cuốn sách kinh điển trong thể loại này.

Tác giả là nhà văn người Ukraine, cho nên tôi gặp nhiều kiểu phiên âm tên trong tiếng Anh (và cả trong tiếng Việt, tất nhiên). Mikhajlik, Mykhailyk hay Mikhailik đều được dùng, và hình như tác phẩm này chưa được dịch ra tiếng Anh. (Đây cũng chính là điểm thú vị của người đọc sách Việt Nam: sách Nga Xô hay Âu Mỹ gì cũng có cả!?). Cuốn sách này cũng đã được dựng thành phim tên “Xa Tổ quốc” (Вдали от Родины / Far from the Motherland) năm 1960.

Tôi đọc bản tiếng Việt do NXB Thanh Niên tái bản năm 1982, gồm 2 tập dày cộp, do Trọng Phan – Hà Bắc dịch. Đã gần 30 năm nên giấy đã trở nên đen, chữ khá nhòe. Hy vọng sẽ có những lần tái bản đẹp hơn để các bạn thưởng thức.

Câu chuyện kể về sĩ quan tình báo Liên Xô, Lieutenant Goncharenko, dưới cái lốt là Nam tước Heinrich von Goldring, được cử thâm nhập sâu vào sào huyệt của Đức. Anh đã trải qua nhiều tình huống hiểm nguy và căng thẳng trên địa bàn hoạt động rộng khắp: Đức, Pháp, Ý,… Bên cạnh những cuộc đấu trí, những âm mưu, câu chuyện còn kể lại câu chuyện về tình yêu thời chiến. Cũng như những tiểu thuyết tình báo, phản gián khác, việc thưởng thức từng chi tiết và sự gay cấn là quan trọng, chứ không chỉ hiểu tóm tắt nội dung.

Tham khảo bản tiếng Nga tại: http://lib.ru/RUSS_DETEKTIW/MIHAJLIK/iodin.txt

Ghi chú: tên tác giả được phiên âm sang tiếng Việt là Mi-khai-lich, Mi-khai-lit, Mi-khai-lik.

Những cuộc phiêu lưu kỳ thú của Nam tước Muynkhaoden (The Surprising Adventures of Baron Munchausen) – Rudolph Erich Raspe

Trong ấn phẩm “Chuyện lạ du ký của vua nói khoác” của Nhà Xuất Bản Văn Hoá Dân Tộc, dịch từ bản tiếng Trung của Nhà Xuất Bản Nội Mông, nhân vật chính đã được nhắc đến qua ba tên gọi khác nhau: Minzihausen, Mizihausen, Minjihausen. Không một kết quả nào tìm thấy khi thử tìm kiếm các tên gọi này trên Google. Tìm kiếm theo tên tác giả, A. Laspa, thì lại càng vô vọng.

Cuối cùng tôi phải áp dụng một phương pháp hơi thô thiển nhưng khá hiệu quả: bắt đầu quá trình tìm kiếm bằng tên phiên âm tiếng Việt mà tôi còn nhớ được: nam tước Muynkhaoden. Từ đó ta sẽ truy ra tên tiếng Nga của nhân vật (МЮНХАУЗЕН). satellite map . Và cuối cùng là nguyên tác, The Surprising Adventures of Baron Munchausen, tác giả Rudolph Erich Raspe.

Và đó chỉ là bất ngờ đầu tiên trong quá trình “điều tra” về tác phẩm. Trong khi các tác phẩm Việt hoá chỉ xem nhân vật nam tước Munchausen như một dạng vua nói khoác, một Bác Ba Phi của Đức thì tại phương Tây, nhân vận Munchausen được xem ngang hàng với Robinson Crusoe và Gulliver, những nhân vật của phiêu lưu và trí tưởng tượng, của sự khao khát hiểu biết, văn hoá và chinh phục.

Những ai yêu thích những giá trị trên trong các tác phẩm văn học phương Tây nổi tiếng cận đại và hiện đại sẽ dễ dàng bắt gặp lại những nét quen thuộc trong những cuộc phiêu lưu của Nam tước Munchausen. Mạch văn phong cầu kỳ quý tộc nhưng trang nhã và hài hước gợi nhớ đến những tác phẩm của Alexandre Dumas. Việc nam tước rơi xuống một khe nút ở Hy Lạp để gặp gỡ hai vợ chồng thần linh cổ đại Vulcan (Hephaetus) và Venus (Aphrodite) đã sống khép kín tại đấy hàng ngàn năm giống đến kỳ lạ việc các nhân vật trong truyện Nicholas Flamel chui xuống khu hầm mộ Paris để gặp vị thần chiến tranh Mars đang ngủ sâu. Các chuyến phiêu lưu trên khinh khí cầu và đến Mặt Trăng của Munchausen phải chăng chính là nguồn cảm hứng cho các cuộc phiêu lưu tương tự được Jules Vernes sau này kể lại. browser shots . Thế giới quan (đầy lệch lạc) của những người da trắng dành cho người da đen ở châu Phi và người da đỏ ở châu Mỹ vô cùng tương đồng với những chuyến phiêu lưu của Tintin. Và những cuộc gặp gỡ của nam tước với Sphinx ở Ai Cập hay Don Quixote ở Tây Ban Nha là những nét văn hoá thú vị mà sau này thường thấy gặp trong những chuyến phiêu lưu của các nhân vật truyện tranh nổi tiếng của phương Tây.

Những chuyến phiêu lưu của Munchausen, dù vô cùng kỳ lạ, vẫn chưa ly kỳ bằng câu chuyện đời thực của tác giả, một nhà văn, một nhà khảo cổ nổi tiếng, một tên tội phạm bị truy nã phải lưu vong. Hình tượng Munchaosen, theo như một số nhà nghiên cứu, là một hình ảnh để tác giả phản chiếu chính mình, “một nam tước mà số phận và tài năng vượt hẳn lên nhận thức của những người đương thời.”

Bổ sung của Trần Anh Khôi:

Tham khảo bản tiếng Anh: http://conmotsach.com/books/baron_munchausen.html

Tháng 11/2009 NXB Mỹ Thuật đã có in bản tiếng Việt (có 2 tên sách: Những cuộc phiêu lưu kỳ thú của Nam tước Muynkhaoden / Bà tước Mynkhaoden?), dịch giả Ngọc Khánh.