Tag Archives: miền Nam

Cánh đồng bất tận – Nguyễn Ngọc Tư

(Tôi viết bài này đã lâu, nay nhân có nhiều tin tức về bộ phim dựa trên tác phẩm này nên tôi đăng lên. Tôi chưa xem phim, nhưng cũng hy vọng các bạn đọc sách trước khi xem phim)

Có thể viết gì về tập truyện này, khi nó đã từng gây một cơn “sóng gió” trong làng văn và dư luận báo chí? Tôi không có ý định bình luận gì về những tranh cãi đó, dù thật ra chính nhờ sự “ồn ào” đó mà tôi tìm đọc Nguyễn Ngọc Tư và tôi rất mừng mình đã làm điều đó. Tôi vốn ít đọc văn học Việt Nam, nhưng với giọng văn đặc trưng của nhà văn nữ này, tôi tin đây là một trong những tác giả xuất sắc hiện nay.

Chắc hẳn nhiều người đã đọc truyện ngắn này (cùng các truyện khác trong tập truyện cùng tên), nhưng tôi vẫn muốn giới thiệu một lần nữa, như một lời cám ơn đến Nguyễn Ngọc Tư. Dùng tiếng Việt để kể chuyện như nhà văn đã làm, là một cách tôn vinh tiếng mẹ đẻ và tôn vinh văn chương. Tôi vẫn hy vọng tác giả sẽ không dừng lại ở truyện ngắn, tạp bút, mà sẽ có một lúc nào đó cho ra đời những tiểu thuyết dài để chúng ta thưởng thức.

“Cánh đồng bất tận” là một câu chuyện buồn, thiệt buồn và có phần nặng nề. Nhưng nó không đen tối, không mờ mịt, mà lại đầy ắp tình người, đầy ắp yêu thương, dù là cách yêu thương kỳ cục, khác biệt của từng nhân vật trong truyện. Ba cha con lênh đênh trên sông nước Nam Bộ, trên cuộc đời buồn bã của họ để tìm kiếm một ngày mai dù chỉ trong giấc mơ hay ước mong. Những tình tiết khốc liệt, tình dục càng làm câu chuyện đẫm thấm tình cảm con người mà không dung tục. Và không chỉ “Cánh đồng bất tận”, những câu chuyện khác cũng cứa vào lòng người đọc những nhát nhẹ nhàng mà đau rát. Chẳng hạn hình ảnh người cha tìm con gái làm mọi cách để được lên truyền hình với hy vọng cô sẽ nghe được lời nhắn gửi của mình (trong “Cải ơi”). Hình ảnh ấy sẽ mãi đọng lại như sự day dứt và ám ảnh mà câu chuyện đem đến cho độc giả.

Nhưng nội dung, tình tiết hay thông điệp nhân văn mà tác giả gửi gắm không phải là thứ gây ấn tượng nhất với tôi. Điều khiến tôi yêu thích chính là ngôn ngữ của Nguyễn Ngọc Tư. Cách dùng từ hết sức Nam Bộ, hết sức địa phương, cách sắp đặt câu văn theo giọng điệu dân dã đã tạo ra một “đặc sản” mà các cây bút nước nhà ngày nay ít có. Tuy nhiên, chính vì sự khác biệt ấy mà tôi nghĩ rằng không phải tất cả đều sẽ ưa thích tác phẩm của nhà văn này.

Một lần nữa, với những tác giả như Nguyễn Ngọc Tư, chúng ta có thể hy vọng Việt Nam sẽ tiếp tục có nhiều tác phẩm hay cho những người thích đọc. Chỉ giản đơn thế thôi.

 Bản ebook tập truyện: http://www.ConMotSach.com/books/canh_dong_bat_tan.prc

 Đọc online:

Tham khảo đặc trang Nguyễn Ngọc Tư do GS Trần Hữu Dũng lập: http://www.viet-studies.info/NNTu/index.htm

Blog của Nguyễn Ngọc Tư: http://ngngtu.blogspot.com/

Chúng tôi khuyến cáo bạn đọc mua & đọc sách có bản quyền, như cử chỉ ủng hộ tác giả.

Người tình (L’Amant) – Marguerite Duras

Tôi đến với cuốn “Người Tình” sau khi biết đến bộ phim cùng tên rất lâu. Tôi cũng hay có ý nghĩ tác phẩm văn học thường hay hơn tác phẩm điện ảnh, và lần này, chính là một minh chứng hùng hồn (hay là tôi xem phim khi còn quá trẻ nên không bắt được cái hồn của nó?).

Đọc sơ nét qua tiểu sử của nữ tác giả M.Duras, người ta cũng thấy ngay Người Tình mang dáng dấp của một cuốn tự truyện, hay ít nhất, bà đã đưa rất nhiều chất liệu từ cuộc sống thật của bà vào tác phẩm. Bộ phim dựa trên cuốn sách này tập trung hầu hết vào chủ đề chính cũng là tựa đề của nó: chuyện của nhân vật “tôi” và người tình; trong khi cuốn sách lại chứa đựng nhiều điều hơn thế, nhiều mảnh đời, nhiều đau đớn hơn thế.

Bối cảnh câu chuyện là ở Sài Gòn (và Vĩnh Long, Sa Đéc,..) những năm thuộc Pháp. Một thiếu nữ da trắng mười lăm tuổi rưỡi gặp gỡ một người đàn ông người Hoa hơn cô mười tuổi trên một chuyến phà ở miền Tây, rồi từ đó diễn ra một chuyện tình đam mê và buồn thảm. Xung quanh chuyện tình của họ là cuộc sống của gia đình cô với những tính cách khác nhau và diễn biến nội tâm phức tạp.

Lối viết của tác giả khiến tôi có cảm giác bà không dừng lại được khi bắt đầu viết câu chuyện này. Những dòng tự sự cứ thế tuôn ra, nhân vật “tôi” kể về mình, kể về bà mẹ khốn khó và thiên vị, kể về người anh cả hư hỏng, người anh út cam chịu, kể về những bóng dáng thoáng qua trong quảng đời thiếu nữ của cô. Khi bắt đầu đọc, tôi đã tưởng sẽ có những cảnh ái ân nồng nhiệt như trong phim từng có; thế nhưng, trừ phi dịch giả hay người kiểm duyệt cắt bỏ, những đoạn “người lớn” trong cuốn sách không hề là điều mà người ta sẽ nhớ, bởi những thứ khác: số phận, tình yêu, nội tâm,.. còn ghi dấu mạnh mẽ và ấn tượng hơn nhiều.

Một điểm nổi bật khi đọc tác phẩm này, là chúng ta thấy cách viết “không quy củ” của tác giả. Bà viết không theo trình tự thời gian, các mảnh chuyện cứ đan xen nhau dường như ngẫu hứng. Cũng không có cấu kết chương hồi gì cả, cứ thế mạch viết trôi liên miên, đang quá khứ lại sang hiện tại rồi lại đến thì “tương lai của quá khứ” (tức là dùng từ “sẽ” để kể chuyện… xa xưa). Với một cuốn sách mỏng như Người Tình thì lối viết ấy tạo ấn tượng riêng, tôi không rõ khi viết một cuốn tiểu thuyết dài thì sẽ thế nào.

Đôi lời nói thêm: Khi đi tìm hình và ebooks cho bài này, tôi đọc được nhiều lời… chê của một số bạn đọc. Tôi chỉ xin nói thêm, đừng đọc Người Tình khi bạn còn quá trẻ. (Nói vui rằng) Tốt nhất có lẽ là đã từng sống trên 20 năm, từng yêu trên 1 lần, và từng… đọc trên 10 cuốn tiểu thuyết…

Bản tiếng Việt (dịch giả Phạm Việt Cường): http://conmotsach.com/books/nguoi_tinh.prc (bản tôi đọc là của dịch giả Lê Ngọc Mai, do Nhã Nam thực hiện, bìa sách ăn theo phim, trong khi giá trị sách bỏ xa phim).

Bản tiếng Pháp: http://conmotsach.com/books/l_amant.pdf (bản scan chất lượng thấp)

Dòng Sông Thơ Ấu – Nguyễn Quang Sáng

Tựa đề: Dòng Sông Thơ Ấu
Tác giả: Nguyễn Quang Sáng

“Về thị trấn Mỹ Luông chiều rãnh rỗi
Nhớ “dòng sông thơ ấu” của đời tôi
“Cánh đồng hoang” “gió chướng” thổi tư bề
Nguyễn Quang Sáng nhà văn quê ở đấy.
Chợ Mỹ Luông sáng về vui biết mấy
Lắm thuyền ghe còn thấy áo bà ba”
Trích thơ Nguyễn Ngọc Mỹ (http://vnthuquan.net)

Trong tác phẩm đoạt giải văn học này, nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã lồng vào những ký ức sinh động về một thời chống Pháp oai hùng của làng Mỹ Luông, Chợ Mới, An Giang. Những tháng năm tuổi thơ với cuộc khởi nghĩa chống Pháp, Nhật, lá cờ cách mạng rừng rực trên cột dây thép, những bạo động tôn giáo với Hòa Hảo,.. Tất cả những tình tiết ấy được tô vẽ trên nền một dòng sông rất Nam Bộ có thuyền ghe, gáo dừa, xe ngựa, nhà lồng chợ Mới, có hàng hủ tiếu, tiệm Cao Lâu, quầy thuốc lá, có sân banh, nhà thờ bên sông, doi cồn giữa dòng…

Câu truyện cách mạng rất nhẹ nhàng như một lời tâm tình bình dị, không lên gân lên cốt, không máu me chém giết… Ngày còn bé, Mimosa rất mê truyện này, luônmong mỏi được về quê miền Tây để sống lại những cảm giác trong truyện..

Công tử Bạc Liêu – Nguyên Hùng

Tựa đề: Công tử Bạc Liêu
Tác giả: Nguyên Hùng

“Dân gian ca rằng Bạc Liêu là xứ cơ cầu
Dưới sông cá chốt, trên bờ tiều châu
Nghe danh công tử Bạc Liêu đốt tiền nấu trứng
Tỏ ra mình giàu”

Công tử Bạc Liêu Trần Trinh Huy, một công tử giàu có tiếng đất Bạc Liêu Nam Bộ những năm 30s, 40s. Đi xe hơi sang, lượn ca nô, lái máy bay, đốt tiền giấy – công tử Bạc Liêu nổi danh giàu có và ăn chơi có hạng. Nhưng Ba Huy là con người thế nào? Phải chăng ông chỉ biết ăn chơi sa đọa? Tính tình ông ra sao? Dân gian ít ai để ý Ba Huy cũng là một con người, và là một con người hào sảng:

” Trần Trinh Huy là người cao lớn, khoảng 1,70 m, lực lưỡng nhưng không cục mịch, trái lại dáng người rất thanh thoát, sang trọng, da đen, mày rậm… người đầy sinh lực. Tính tình Huy rất dễ dãi và hào phóng. Người trong nhà lầm lỗi, Huy cũng ít rầy la. Bà con ở xa lên thăm, Huy đều cho tiền. Tá điền không thấy Huy đòi nợ ai bao giờ, ai nghèo quá, năn nỉ Huy còn bớt lúa ruộng. Cho nên tá điền Bàu Sàng ít ai oán ghét Ba Huy.

Trong các mối quan hệ, Ba Huy là người khoáng đạt, không dè dặt và mưu toan gì. Thời đó, các cậu công tử lẫn điền chủ điều chơi với người Pháp thì rất khúm núm, nịnh nọt, gọi là “chơi thế”. Riêng Ba Huy thì cứ “toa toa” “moa moa”[2] sòng phẳng, ngang hàng. Nếu như trong mắt giới giang hồ tứ chiếng, Ba Huy là một người ngon nhất Nam bộ, thì trong mắt người Pháp, Huy được nể trọng vì có vợ đầm và mướn người Pháp làm công cho mình. Tánh của Ba Huy vị tha và coi tiền như rơm rác. Bút tích của Huy cho thấy tuy nét chữ bay bướm nhưng lại rất xấu, chứng tỏ đó là một con người thông minh, từng trải nhưng đường học vấn không đến nơi đến chốn.

Ba Huy cũng là người rất cởi mở, không cổ hủ, cực đoan như nhiều điền chủ khác. Ông từng ủng hộ Việt Minh một lúc 13.000 giạ lúa. Công tử Bạc Liêu còn tỏ ra là một con người tự trọng, đã hứa với Chính phủ những gì thì ông sẽ làm thế ấy. Ông đã hứa với người lãnh đạo cao nhất của Tỉnh ủy Bạc Liêu là giảm tô, không hợp tác với Pháp, gửi vải vóc thuốc men cho kháng chiến và thực hiện đúng như vậy. Thích hội hè, Ba Huy có lẽ là người tổ chức hội chợ và hội thi “Hoa hậu miệt đồng” đầu tiên ở đồng bằng sông Cửu Long.” – wikipedia

Qua ngòi bút khéo léo của Nguyên Hùng (tác giả Người Bình Xuyên), người đọc có thể hình dung được một cậu công tử giàu có ăn chơi nhưng trọng nghĩa, trọng tín thế nào. Truyện viết rất hấp dẫn, mang hơi hướng văn học Nam Bộ xưa (như Hồ Biểu Chánh) lại mang tính chương hồi (như truyện Tàu)

Bản tiếng Việt: http://www.conmotsach.com/books/cong_tu_bac_lieu.prc