Tag Archives: Haruki Murakami

Phía nam biên giới, phía tây mặt trời (South of the Border, West of the Sun) – Haruki Murakami

Một câu chuyện không chỉ đơn giản là về giai đoạn khủng hoảng (mid-life crisis) của một người đàn ông: thành đạt và hạnh phúc; một câu chuyện không chỉ đơn giản là hoài niệm về một tình bạn lúc thuở nhỏ mà hơn thế, đó là câu chuyện về nỗi cô đơn của mỗi con người, một câu chuyện của sự trống vắng mà không phải ai, nỗ lực nào cũng có thể lấp.

“Nghe này, Hajime, thật là đáng tiếc nhưng một số điều không thể trở ngược về sau được. Một khi đã đi về phía trước, thì dù có nỗ lực đến mức nào, người ta cũng không thể quay lại đằng sau. Khi đã có một chi tiết dù là rất nhỏ bị lỏng ra, tức khắc mọi thứ sẽ đứng im, và mãi mãi nằm im như thế.”
Có thể nói, trong tác phẩm này có những đoạn miêu tả nội tâm mà có lẽ, còn xuất sắc hơn ở “Rừng Nauy”, “Xứ sở kỳ diệu tàn bạo và Chốn tận cùng thế giới” hay các truyện ngắn khác của ông… (Còn 2 quyển vĩ đại nhất của H.M là “Kafka bên bờ biển” và Biên niên ký chim vặn dây cót” thì chưa đọc nên không tính). Một câu chuyện của sự cô đơn, nỗi cô đơn bậc nhất mà một nhà văn có thể miêu tả. Đọc nó, và tự hỏi không biết là liệu đã bao giờ tác giả cảm thấy đầy đủ những nỗi hoang vắng đến thế, khát khao đến thế của Hajime:
“Nhưng trên thực tế, tôi không có khả năng: ảo ảnh vẫn còn ở đó, nó buộc chặt lấy tôi. Những ngày mưa thì còn tệ hơn nữa. Bởi vì, khi trời mưa, tôi bị đắm chìm trong ảo tưởng Shimamoto-san sẽ xuất hiện vào bất cứ lúc nào. Nàng sẽ mở cửa, mang theo cùng nàng mùi của cơn mưa. Tôi tưởng tượng ra nụ cười trên môi nàng. Khi không đồng ý với tôi, nàng nhẹ nhàng lắc đầu, nụ cười vẫn nguyên ở đó. Khi ấy từ ngữ của tôi mất đi toàn bộ sức lực và, như những giọt nước mưa đậu trên ô cửa sổ, chầm chậm trượt ra khỏi địa hạt của thực tại. Những đêm trời mưa, lúc nào tôi cũng thấy nghẹt thở. Thực tại bị bóp méo, thực tại lồng lên sợ hãi”…

Những cơn ác mộng ấy, những nỗi sợ hãi và ảo tưởng ấy sẽ kéo dài đến bao giờ nếu như không phải một ngày Hajime bất ngờ gặp lại Izumi với khuôn mặt không biểu cảm, “tất cả đều chết và lặng tờ như đáy đại dương”? Cũng giống như con người ta sẽ sống hoàn tòan một cuộc sống khác sau một lần suýt chết, và có lẽ, việc gặp lại Izumi cũng giống như việc gặp cái chết của Hajime. Nó đánh thức trong anh sự sống, tiềm thức sống. Nhưng liệu chăng đấy có phải cú hích đủ manh, nếu như Yukiko không thổ lộ về giấc mơ của cô? Câu chuyện kết thúc, để khiến ta băn khoăn mà tự hỏi rằng liệu cơn mơ có còn chăng? Ít nhất, thời gian hãy còn tồn tại. Và anh, dù rằng sau hơn 2 thập kỉ, anh vẫn không có gì khác hơn 1 cậu bé 12 tuổi: “được nuông chiều quá mức, yếu đuối, và thất thường đến khủng khiếp”.
Còn một điều nữa của quyển sách này, ấy là những giai điệu dặt dìu trong các bài hát của Nat King Cole – những âm hưởng ám ảnh, tuyệt vời này đã làm nên xương sườn và sức sống của quyển sách này. Chúng không những đưa Hajime và Shimamoto-san đến với nhau và mà còn đưa người đọc vào câu chuyện tình không-thể-cứu-thoát nổi ấy.

Bổ sung của ConMotSach.com:

Bản tiếng Việt: http://www.ConMotSach.com/books/phia_nam_bien_gioi_phia_tay_mat_troi.prc

Kafka bên bờ biển (海辺のカフカ /Kafka on the Shore) – 村上春樹 (Haruki Murakami)

Tôi đọc Haruki Murakami một mạch hai cuốn, đầu tiên là Biên niên ký chim vặn giây cót  mà tôi đã giới thiệu, tiếp theo chính là Kafka bên bờ biển, bản dịch của Dương Tường.

Cũng như cảm giác khi đọc cuốn trước, lần này tôi cũng… không thích lắm, với cùng một lý do: yếu tố siêu hình hơi nhiều. Nhưng đây là tác phẩm đạt giải thưởng văn học Franz Kafka, và được khen ngợi ở nhiều nước, nên có lẽ bạn đọc sẽ không thất vọng với nó. Bản thân tôi vẫn tự cho rằng Rừng Nauy xuất sắc hơn.

Cuốn sách có hai tuyến truyện khác nhau, lần lượt đan xen cho đến gần cuối truyện thì có sự giao thoa. Một tuyến là chuyện kể của cậu bé 15 tuổi Kafka Tamura, ám ảnh bởi sự lìa xa của mẹ và chị gái, bởi lời nguyền của người cha (giống hệt “mặc cảm Oedipus” – mày sẽ giết cha và ngủ với mẹ), đã bỏ nhà đi. Tuyến thứ hai kể về ông già kỳ lạ Satoru Nakata, biết nói chuyện với mèo, không biết đọc và có thể tạo ra những chuyện lạ lùng như cơn mưa cá…

Những nhân vật khác, có vẻ “hiện thực” hơn, là Miss Saeki và Oshima làm việc ở thư viện, hay Sakura  – cô gái giúp đỡ Kafka, tạo nên những mắc xích khác khiến câu chuyện “dường như” đi dần vào quỹ đạo của lời nguyền. Nói “dường như” là vì tác giả không tạo ra khẳng dịnh nào cả, chỉ là những giả định của nhân vật hoặc người đọc. Bên cạnh đó, còn có những nhân vật huyền bí như Johnnie Walker (giống tên loại rượu), Colonel Sanders (giống tên người sáng lập chuỗi KFC), và những con mèo Goma, Mimi, Okawa,.. tạo cho câu chuyện những tình huống phi lý, huyễn hoặc.

Tôi thích truyện khoa học giả tưởng như của J.Verne hay A.Belyaev, thích truyện tưởng tượng như Harry Potter; nhưng vẫn chưa mê được loại siêu thực của Haruki Murakami. Hay có lẽ cần thêm tuổi đời và trải nghiệm, cũng như thêm kinh nghiệm đọc sách?

Sẽ khó mà tóm tắt cốt truyện của Kafka bên bờ biển, bởi cái nổi bật của tác phẩm là diễn biến nội tâm của nhân vật, của những thông điệp chìm ẩn trong các biến cố kỳ dị và lạ thường. Bản ngã con người, được nhà văn thể hiện thông qua nhiều phương cách. Dù vậy, tôi có cảm giác hình như tác giả cũng chưa có ý đưa ra một thông điệp giải quyết vấn đề gì, mà chỉ nêu ra những tồn tại trong tâm hồn & tiềm thức của những con người sống trong xã hội hiện đại với vòng xoáy kinh khủng của nền công nghiệp.

Điều lớn mà tôi nhận thấy qua tác phẩm này chính là sự cô đơn, bế tắc của con người trong con đường đi tìm bản chất của mình. Điều này cũng có trong Rừng Nauy, nhưng ở đó là cô đơn của lớp trẻ; còn ở đây, là sự cô đơn toàn diện, cô đơn ngay cả trong gia đình, hàng xóm, cô đơn với quá khứ và tương lai.

Một câu hỏi thêm, phải chăng những tác phẩm lớn hầu như đều bi kịch? Và, những cuốn sách ấy, chúng ta càng thấm nhiều hơn khi đọc đi đọc lại?

Tải bản tiếng Việt tại: http://conmotsach.com/books/kafka_ben_bo_bien.prc

Biên niên ký chim vặn dây cót (ねじまき鳥クロニクル – The Wind-Up Bird Chronicle) – 村上春樹 (Haruki Murakami)

Nhà văn Haruki Murakami hiện nay đang là một trong số tác giả nổi tiếng (và ăn khách) nhất trên thế giới, những tác phẩm của ông được chào đón nồng nhiệt ở quê nhà Nhật Bản và cả ở phương Tây. Trước đây, tôi đã từng giới thiệu cuốn Rừng Nauy (Norwegian Wood) – tiểu thuyết mà tôi thích nhất của tác giả này (cho đến nay). Một trong những tác phẩm đồ sộ và được khen ngợi ở nhiều nơi, là Biên niên ký chim vặn dây cót. Tuy nhiên, tôi phải nói ngay trước khi đi vào chi tiết, rằng tôi không thích lắm cuốn này, chủ yếu là do yếu tố siêu thực. Nhưng tôi không “lên gân” bảo đây là tác phẩm dở, bởi nó gây tiếng vang và được dịch ra nhiều thứ tiếng.

Bản dịch tiếng Việt do Trần Tiễn Cao Đăng thực hiện từ bản tiếng Anh và tiếng Nga. Theo tôi tra cứu, ngay cả hai bản dịch này cũng khuyết một hay vài chương so với bản gốc tiếng Nhật (mà ngay cả các phiên bản tiếng Nhật cũng có khác biệt). Tuy nhiên, đó chỉ là chuyện hậu trường. Cái chính vẫn là câu chuyện mà Haruki Murakami muốn kể và những thông điệp của ông.

Cuốn sách được viết qua giọng kể của Okada Toru, một nhân vật giản dị, chân thành và thụ động. Mọi sự kiện bắt đầu từ việc Okada Kumiko vợ của Toru bị mất tích hết sức bí hiểm. Tiếp nối sau đó là cuộc tìm kiếm của Toru, không phải là cuộc tìm kiếm thông thường, mà là bản ngã của người đàn ông này đến với những khám phá siêu thực và suy tưởng.

Cuốn sách chứa đựng nhiều “câu chuyện” trong đó: cuộc hôn nhân của Toru, chuyện chính trị trong thời bấy giờ, hồi ức và nỗi đau về chiến tranh, lòng trắc ẩn, sự tìm kiếm chính mình và dân tộc,… Những nhân vật hiện thực như thiếu nữ Kasahara May, chính khách cũng là yêu râu xanh Wataya Noboru, trung úy già Mamiya, cùng với những nhân vật mang nhiều nét huyền bí như hai chị em Kano Malta và Kano Creta, hai mẹ con Akasaka Nhục đậu khấu và Akasaka Quế đã tạo ra những tình tiết huyễn hoặc, nhưng tâm lý, nỗi đau, ham muốn,… đều rất thật, đầy hơi thở cuộc sống.

Tác phẩm này từng được đánh giá là “nơi tây và đông gặp nhau” – lối viết văn theo kiểu phương Tây với những giá trị phương Đông hòa quyện nhau để tạo nên một tác phẩm khác biệt. Chúng ta không hề thấy geisha, võ sĩ đạo, thơ haiku trong tiểu thuyết Nhật Bản này, nhưng cũng dễ dàng nhận thấy luật nhân quả, giấc mơ tâm linh,.. rất đậm nét Đông phương.

Theo tôi, để đọc cuốn sách này, độc giả nên tìm hiểu trước về nó, để có một sự chuẩn bị tâm lý giúp cho việc đọc không bị trở ngại bởi nhiều tình tiết, sự việc khó hiểu, thậm chí phi lý trong tác phẩm. Tất cả những gì tác giả viết đều có chủ ý, nhưng khi ta quen đọc theo kiểu duy lý của tiểu thuyết phương Tây, sẽ thấy hơi bực bội và nặng nề. Những điều xảy ra trong tiểu thuyết không nhất thiết xảy ra thật, nhưng nó diễn ra trong suy nghĩ, bản ngã, tâm tưởng của nhân vật và có thể, của con người chúng ta. Đó chẳng qua là cách diễn đạt rất riêng của Haruki Murakami.

Tôi giới thiệu cuốn sách này, bởi nó là một tác phẩm lớn, dù bản thân tôi không thích nhiều. Tôi nghĩ, nó có thể không thích hợp cho những người bận rộn với bộn bề cuộc sống. Nó chỉ nên được giở ra trong những khoảnh khắc lắng đọng, muốn chiêm nghiệm những câu hỏi sâu xa đôi lúc vang vọng trong tiềm thức chúng ta.

Tải bản tiếng Việt tại: http://conmotsach.com/books/bien_nien_ky_chim_van_day_cot.prc

Tải bản tiếng Anh tại: http://conmotsach.com/books/the_windup_bird_chronicle.rtf 

Rừng Nauy (Norwegian Wood) – Haruki Murakami

 

Rung Nauy
Rung Nauy

   

Đâu đó trên Internet, có người nhận xét Rừng Nauy là.. dâm thư! Trời ạ. Hễ có tình dục trong truyện đêu là xấu hết sao?

Câu chuyện về tuổi trẻ,tình yêu, và sự cô đơn, được kể qua ngôi thứ nhất (chàng sinh viên Watanabe Toru). Đó là một câu chuyện đầy những cảm xúc khắc khoải, thể hiện sự bế tắc của một lớp trẻ trước nỗi cô đơn trong cuộc sống.

Tôi đọc cuốn này xong có cảm giác quen quen. Cuối cùng nghĩ ra là nó có gì đó giông giống Gasby Vĩ đại (The Great Gasby). Mà chính nhân vật trong truyện này cũng nhắc đến cuốn đó. Cũng là sự đơn độc, sự bế tắc của một thế hệ. Nhưng tình tiết khác nhau, bởi hai xã hội, hai thời đại khác nhau.

Chính từ tác phẩm này, tôi tìm đọc những cuốn khác của Haruki Murakami. Nhưng tôi chưa cảm được cái hồn của chúng. Kể cả chuyện liên quan đến sex cũng có vẻ hơi gượng ép, hơi khiên cưỡng. Nhưng trong Rừng Nauy thì không. Đó là một cuốn tiểu thuyết hay.

Hội chứng trầm cảm, dẫn đến bi kịch tự tử là một vấn nạn trong xã hội Nhật Bản thời đó. Tác giả đã xoay quanh những sự kiện, địa điểm có thật, để kể một câu chuyện sâu lắng, buồn bã nhưng khái quát cho cả một tuổi trẻ loay hoay tìm lối thoát.

Nếu bạn say mê Gasby Vĩ đại, không nên bỏ qua tác phẩm này.

[bản tiếng Việt] — [bản tiếng Anh]