Category Archives: Tâm lý xã hội (Drama)

Người nông dân nổi dậy (Jacquou le Croquant / Jacquou the Rebel) – Eugène Le Roy

Nếu có ai từng xem bộ phim cùng tên trên truyền hình, hẳn sẽ có ấn tượng khó phai về nó. Bản thân tôi cũng không nhớ được chi tiết của bộ phim, chỉ mang máng nhớ vài chi tiết, trong đó có cảnh Jacquou cứu cô gái Galiote khi đốt lâu đài của tên bá tước Nansac và phiên tòa với ông luật sư phát biểu rất hùng hồn.

Đọc lại Jacquou le Croquant để cảm nhận tác phẩm một cách chính xác hơn. Giọng kể của câu chuyện là giọng của nhân vật chính – Jacquou. Đó là một người nông dân khốn khó từ thửơ nhỏ, mang trong lòng những vết thương do số phận và sự độc ác của con người gây ra. Đó là một cậu bé, một chàng trai bị sự áp bức của tầng lớp giàu có và quý tộc tạo nên một sự thù hận không nguôi. Đó cũng là một con người với những tính cách, đam mê và suy nghĩ rất đời thường.

Bối cảnh của câu chuyện là đầu thế kỷ 19, với những chuyển động lịch sử tại nước Pháp khiến tác phẩm mang hơi thở của cuộc sống rất đậm đà. Sự khắc nghiệt của giai cấp quý tộc phong kiến đã tạo ra nhiều “người nông dân nổi dậy”. Bên cạnh yếu tố lịch sử và hiện thực xã hội, là tình yêu của Jacquou dành cho Lina, rồi sau này cho Bertrille cũng như những rung động dành với Galliote – con gái út của bá tước Nansac, làm cho câu chuyện thật hơn và cũng đầy lãng mạn.

Bản tiếng Pháp: http://conmotsach.com/books/jacquou_le_croquant.pdf

Bản tiếng Anh: http://conmotsach.com/books/jacquou_the_rebel.prc

Những kẻ điên rồ phải chết (Fools Die) – Mario Puzo

Tôi biết đến tên tuổi của Mario Puzo qua tác phẩm Bố Già, và ngay lập tức, xếp tên ông vào danh sách nhà văn được ưu tiên chọn lựa khi mua sách. Những cuốn sách viết về Mafia của ông đều luôn được đón nhận nồng nhiệt, còn Fools Die lại viết về hậu trường và cuộc sống của những người trong ngành giải trí Hoa Kỳ: sòng bạc, minh tinh màn bạc, các ông chủ,… (trước đây tôi đã giới thiệu một cuốn cùng tác giả, viết về hậu trường chính trị: The Four K)

Lối viết mạnh mẽ, khốc liệt, không kiêng dè của Mario Puzo lần này xoáy sâu vào lối sống trụy lạc của ngành công nghệ giải trí Hoa Kỳ. Từ chuyện ông nhà văn luôn cổ xúy cho quan niệm giới nữ chỉ là phương tiện cho đàn ông, cho đến cô diễn viên có đời sống tình dục lưỡng tính, tất cả đều hừng hực sức sống, rất hiện thực và sống động (thậm chí dù cuốn sách xuất bản lần đầu năm 1978).

Những mánh khóe và con người của casino cũng được tác giả vẽ ra với những chi tiết thú vị. Lối sống thực dụng, với tiền bạc và nhục dục bủa vây, khiến những con người trong thế giới ấy trở nên xa lạ với đa phần cuộc sống chúng ta, nhưng cũng rất gần gũi bởi những mong muốn và đam mê đều rất thật.

Đây là cuốn sách ưa thích của Mario Puzo, chứng tỏ ông đã dày công tạo nên những nhân vật có chiều sâu. Dù họ vẫy vùng trong vòng xoáy của tiền bạc, ảo vọng, tình dục, họ vẫn có những suy tư, những lúc chiêm nghiệm cuộc sống và tất nhiên, có cả tình yêu chân thật, dù đôi khi nó lệch lạc do lối sống của chính họ.

Ghi chú: Tiểu thuyết này có nhiều đoạn có nội dung chỉ dành cho người lớn, liên quan đến bạo lực, tình dục.

Bản tiếng Việt:

phần 1: http://conmotsach.com/books/nhung_ke_dien_ro_phai_chet_1.prc –

phần 2: http://conmotsach.com/books/nhung_ke_dien_ro_phai_chet_2.prc

Bản tiếng Anh: http://conmotsach.com/books/fools_die.pdf

Chốn Xưa – Lý Nhuệ (Li Rui)

Có l khi nhc đến văn hc đương đi Trung Quc, Dư Hoa, Mc Ngôn, V Tu là những tác giả được nhiều bạn đọc Việt Nam biết đến vi nhng đu sách ph biến. Tuy nhiên, với hàng loạt tác phẩm lấy chủ đề tái hiện lịch sử, Lý Nhuệ được giới văn học đánh giá là một trong những cột trụ lớn nhất của văn học Trung Quốc đương đại.

Theo đó, “Chốn xưa” là một tác phẩm khi Lý Nhuệ hoàn thành xong đã khng đnh ba điu. Th nht đây không phi là tiu thuyết s thi. Th hai, trong tác phm không có anh hùng. Th ba tác phm không đưc viết bng phương pháp hin thc truyn thng.

Qu tht, xuyên sut tác phm này, cm giác mi mt s phn con ngưi, cao sang hay hèn mn đu quay cung và cun cun theo dòng chy ca cái gi là “Lch s“.  Nhng lát ct thi gian trong tác phm khiến người đọc day dt và ám nh. Trong cùng mt thi đim, nhng con ngưi cùng mang h Lý li có nhng khonh khc đnh mnh khác nhau mà nếu ch nhìn mt góc đ cc đoan nht ca thi đi, không bao gi có th lý gii đưc. Và trên hết là ni bun sâu sc v nhng trang s đưc viết bng máu và nưc mt.

Xung quanh tác phm này, đã có nhiu li bình lun t nhiu ngun khác nhau và mi ngưi đu có cm nhn riêng của mình. Nhưng qu thc, đây là mt tác phm đáng đ đc. Đc xong “”Chốn xưa””nếu vẫn muốn cùng vi Lý Nhu đi tiếp cuc hành trình khai thác nhng khía cnh mi m v Con Ngưi đưc khc ha t hình bóng lch s hào hùng và khc lit của Trung Hoa thì cũng không nên bỏ qua  “Ngân Thành cố sự”, một tác phẩm mà theo Lý Nhuệ là hơn hẳn “Chốn xưa”.

Người tình (L’Amant) – Marguerite Duras

Tôi đến với cuốn “Người Tình” sau khi biết đến bộ phim cùng tên rất lâu. Tôi cũng hay có ý nghĩ tác phẩm văn học thường hay hơn tác phẩm điện ảnh, và lần này, chính là một minh chứng hùng hồn (hay là tôi xem phim khi còn quá trẻ nên không bắt được cái hồn của nó?).

Đọc sơ nét qua tiểu sử của nữ tác giả M.Duras, người ta cũng thấy ngay Người Tình mang dáng dấp của một cuốn tự truyện, hay ít nhất, bà đã đưa rất nhiều chất liệu từ cuộc sống thật của bà vào tác phẩm. Bộ phim dựa trên cuốn sách này tập trung hầu hết vào chủ đề chính cũng là tựa đề của nó: chuyện của nhân vật “tôi” và người tình; trong khi cuốn sách lại chứa đựng nhiều điều hơn thế, nhiều mảnh đời, nhiều đau đớn hơn thế.

Bối cảnh câu chuyện là ở Sài Gòn (và Vĩnh Long, Sa Đéc,..) những năm thuộc Pháp. Một thiếu nữ da trắng mười lăm tuổi rưỡi gặp gỡ một người đàn ông người Hoa hơn cô mười tuổi trên một chuyến phà ở miền Tây, rồi từ đó diễn ra một chuyện tình đam mê và buồn thảm. Xung quanh chuyện tình của họ là cuộc sống của gia đình cô với những tính cách khác nhau và diễn biến nội tâm phức tạp.

Lối viết của tác giả khiến tôi có cảm giác bà không dừng lại được khi bắt đầu viết câu chuyện này. Những dòng tự sự cứ thế tuôn ra, nhân vật “tôi” kể về mình, kể về bà mẹ khốn khó và thiên vị, kể về người anh cả hư hỏng, người anh út cam chịu, kể về những bóng dáng thoáng qua trong quảng đời thiếu nữ của cô. Khi bắt đầu đọc, tôi đã tưởng sẽ có những cảnh ái ân nồng nhiệt như trong phim từng có; thế nhưng, trừ phi dịch giả hay người kiểm duyệt cắt bỏ, những đoạn “người lớn” trong cuốn sách không hề là điều mà người ta sẽ nhớ, bởi những thứ khác: số phận, tình yêu, nội tâm,.. còn ghi dấu mạnh mẽ và ấn tượng hơn nhiều.

Một điểm nổi bật khi đọc tác phẩm này, là chúng ta thấy cách viết “không quy củ” của tác giả. Bà viết không theo trình tự thời gian, các mảnh chuyện cứ đan xen nhau dường như ngẫu hứng. Cũng không có cấu kết chương hồi gì cả, cứ thế mạch viết trôi liên miên, đang quá khứ lại sang hiện tại rồi lại đến thì “tương lai của quá khứ” (tức là dùng từ “sẽ” để kể chuyện… xa xưa). Với một cuốn sách mỏng như Người Tình thì lối viết ấy tạo ấn tượng riêng, tôi không rõ khi viết một cuốn tiểu thuyết dài thì sẽ thế nào.

Đôi lời nói thêm: Khi đi tìm hình và ebooks cho bài này, tôi đọc được nhiều lời… chê của một số bạn đọc. Tôi chỉ xin nói thêm, đừng đọc Người Tình khi bạn còn quá trẻ. (Nói vui rằng) Tốt nhất có lẽ là đã từng sống trên 20 năm, từng yêu trên 1 lần, và từng… đọc trên 10 cuốn tiểu thuyết…

Bản tiếng Việt (dịch giả Phạm Việt Cường): http://conmotsach.com/books/nguoi_tinh.prc (bản tôi đọc là của dịch giả Lê Ngọc Mai, do Nhã Nam thực hiện, bìa sách ăn theo phim, trong khi giá trị sách bỏ xa phim).

Bản tiếng Pháp: http://conmotsach.com/books/l_amant.pdf (bản scan chất lượng thấp)

Đồi Gió Hú (Wuthering Heights) – Emily Bronte

Đây là cuốn sách kinh điển của nền văn học Anh thế kỷ 19. Tác giả của nó – Emily Bronte – là người thứ hai trong số ba chị em gái nổi tiếng nhà Bronte đều viết sách (thật ra còn có hai người chị lớn nhưng đã sớm qua đời vì bệnh tật), trong đó có Charlotte Bronte với tác phẩm lừng danh Jane Eyre – được cho là tiểu thuyết hay nhất của họ. Sau này nhiều người đánh giá Đồi gió hú xuất sắc hơn, và bản thân tôi cũng thích cuốn này hơn.

Kết cấu của Đồi gió hú không theo kiểu tuần tự, mà là câu chuyện kể lại của vài nhân vật trong đó, chủ yếu là ông khách Lockwood – thực tế như một người dẫn chuyện – và bà quản gia Nelly Dean – người chứng kiến cuộc tình và cuộc đời thăng trầm của các nhân vật chính.

Đồi Gió Hú là tên địa danh nơi câu chuyện diễn ra (có bản dịch là Đỉnh Gió Hú). Mối tình nghiệt ngã giữa Heathcliff và Catherine chính là sợi dây xuyên suốt của toàn bộ tác phẩm. Heathcliff là con nuôi của ông Earnshaw – cha của Hindley & Catherine, cũng là chủ nhân khu đất gần Đồi Gió Hú. Heathcliff và Hindley thù ghét nhau, trong khi Heathcliff & Catherine ưa thích nhau.

Những biến cố sau đó đã tạo ra những bi kịch nối tiếp nhau của tình yêu, gia đình và cũng là bi kịch của những người sống đơn độc và buồn thảm ở gần Đồi Gió Hú. Catherine cưới Edgar Linton, khiến Heathcliff đau khổ và tuyệt vọng. Sau khi bỏ đi và tạo dựng được tài sản, Heathcliff quay trở về để trả thù. Thế hệ tiếp nối cũng phải gánh những nỗi đau do tình yêu và thù hận sinh ra, nhưng cuối cùng cũng hóa giải được sự khổ đau của thế hệ trước.

Toàn bộ câu chuyện diễn ra quanh một hai gia đình ở vùng đồng cỏ hoang vắng xứ Yorkshire nước Anh. Khung cảnh hẹp, lượng nhân vật cũng ít, nhưng bi kịch lại tạo ra quá lớn do tình yêu cuồng si, do cách đối xử với nhau tàn nhẫn giữa con người với nhau. Dù “quanh quẩn” với nhân vật và không gian như thế, nhưng tác phẩm có chiều sâu nhờ lối kể chuyện hấp dẫn, bối cảnh thời gian dài, tính cách nhân vật lạ lùng, khác biệt. Khép kín nhưng lại rất rộng mở.

Đây là tiểu thuyết duy nhất của Emily Bronte. Một năm sau khi xuất bản, bà qua đời vì bệnh tật. Bản thân bà và gia đình cũng sống ở Yorkshire. Các nhân vật của Đồi Gió Hú cũng nhiều người chết sớm vì bệnh tật. Hẳn là nhà văn đã ít nhiều đưa cuộc sống mà chính mình trải nghiệm vào tác phẩm.

Tải bản tiếng Việt: http://conmotsach.com/books/doi_gio_hu.prc

Tải bản tiếng Anh: http://conmotsach.com/books/wuthering_heights.prc

Kafka bên bờ biển (海辺のカフカ /Kafka on the Shore) – 村上春樹 (Haruki Murakami)

Tôi đọc Haruki Murakami một mạch hai cuốn, đầu tiên là Biên niên ký chim vặn giây cót  mà tôi đã giới thiệu, tiếp theo chính là Kafka bên bờ biển, bản dịch của Dương Tường.

Cũng như cảm giác khi đọc cuốn trước, lần này tôi cũng… không thích lắm, với cùng một lý do: yếu tố siêu hình hơi nhiều. Nhưng đây là tác phẩm đạt giải thưởng văn học Franz Kafka, và được khen ngợi ở nhiều nước, nên có lẽ bạn đọc sẽ không thất vọng với nó. Bản thân tôi vẫn tự cho rằng Rừng Nauy xuất sắc hơn.

Cuốn sách có hai tuyến truyện khác nhau, lần lượt đan xen cho đến gần cuối truyện thì có sự giao thoa. Một tuyến là chuyện kể của cậu bé 15 tuổi Kafka Tamura, ám ảnh bởi sự lìa xa của mẹ và chị gái, bởi lời nguyền của người cha (giống hệt “mặc cảm Oedipus” – mày sẽ giết cha và ngủ với mẹ), đã bỏ nhà đi. Tuyến thứ hai kể về ông già kỳ lạ Satoru Nakata, biết nói chuyện với mèo, không biết đọc và có thể tạo ra những chuyện lạ lùng như cơn mưa cá…

Những nhân vật khác, có vẻ “hiện thực” hơn, là Miss Saeki và Oshima làm việc ở thư viện, hay Sakura  – cô gái giúp đỡ Kafka, tạo nên những mắc xích khác khiến câu chuyện “dường như” đi dần vào quỹ đạo của lời nguyền. Nói “dường như” là vì tác giả không tạo ra khẳng dịnh nào cả, chỉ là những giả định của nhân vật hoặc người đọc. Bên cạnh đó, còn có những nhân vật huyền bí như Johnnie Walker (giống tên loại rượu), Colonel Sanders (giống tên người sáng lập chuỗi KFC), và những con mèo Goma, Mimi, Okawa,.. tạo cho câu chuyện những tình huống phi lý, huyễn hoặc.

Tôi thích truyện khoa học giả tưởng như của J.Verne hay A.Belyaev, thích truyện tưởng tượng như Harry Potter; nhưng vẫn chưa mê được loại siêu thực của Haruki Murakami. Hay có lẽ cần thêm tuổi đời và trải nghiệm, cũng như thêm kinh nghiệm đọc sách?

Sẽ khó mà tóm tắt cốt truyện của Kafka bên bờ biển, bởi cái nổi bật của tác phẩm là diễn biến nội tâm của nhân vật, của những thông điệp chìm ẩn trong các biến cố kỳ dị và lạ thường. Bản ngã con người, được nhà văn thể hiện thông qua nhiều phương cách. Dù vậy, tôi có cảm giác hình như tác giả cũng chưa có ý đưa ra một thông điệp giải quyết vấn đề gì, mà chỉ nêu ra những tồn tại trong tâm hồn & tiềm thức của những con người sống trong xã hội hiện đại với vòng xoáy kinh khủng của nền công nghiệp.

Điều lớn mà tôi nhận thấy qua tác phẩm này chính là sự cô đơn, bế tắc của con người trong con đường đi tìm bản chất của mình. Điều này cũng có trong Rừng Nauy, nhưng ở đó là cô đơn của lớp trẻ; còn ở đây, là sự cô đơn toàn diện, cô đơn ngay cả trong gia đình, hàng xóm, cô đơn với quá khứ và tương lai.

Một câu hỏi thêm, phải chăng những tác phẩm lớn hầu như đều bi kịch? Và, những cuốn sách ấy, chúng ta càng thấm nhiều hơn khi đọc đi đọc lại?

Tải bản tiếng Việt tại: http://conmotsach.com/books/kafka_ben_bo_bien.prc

Tuổi thơ dữ dội – Phùng Quán

Tôi phân vân không biết bắt đầu thế nào, giới thiệu thế nào về tuyệt tác này. Bởi sự trân trọng tôi dành cho tác phẩm quá lớn. Hình như đây là tác phẩm gây xúc động nhất cho tôi, mà tôi từng được đọc. Cũng có thể do tôi đọc Tuổi Thơ Dữ Dội khi còn nhỏ, nên cảm xúc có thể chưa chai lì như bây giờ chăng, tôi không dám chắc; nhưng tôi vẫn tin rằng, đây là cuốn sách đem đến cảm xúc nhiều nhất.

Sách viết về tuổi thơ, viết cho tuổi thơ và cả cho người lớn. Bối cảnh là chiến trường Huế thập niên 40, những cậu bé với lòng yêu nước & sự hồn nhiên, đã tạo nên những khúc bi hùng đáng được ghi danh. Những tình tiết hài hước, những câu chuyện cảm động, những nhân vật dường như sống mãi với thời gian.

Tôi thử tìm bằng Google và thấy vô số bài viết giới thiệu tác phẩm này. Có lẽ tôi không cần làm thêm động tác tóm tắt hay tổng kết. Đây là cuốn sách tất nên đọc và phải đọc. Nhất là những thế hệ không chạm trán với chiến tranh.

Những cậu bé như Lượm, như Bồng vẫn còn mãi trong trí nhớ người đọc. Riêng tôi xúc động mãnh liệt nhất khi đọc đoạn cậu bé “Quỳnh sơn ca” chết đi. Một cái chết bi thương và dữ dội như chính tuổi thơ của cậu và bè bạn, như chính tác phẩm mà nhà văn Phùng Quán đã viết suốt mười mấy năm ròng rã.

Càng hát, gương mặt em càng tái xanh như người đang mất máu. Tưởng chừng như máu trong những mạch xanh xao của em đang chảy tràn ra khỏi thân thể em theo cùng với những câu hát. Đang ngồi, em vụt đứng thẳng dậy chênh vênh bên mép sạp nứa. Khi hát đến hai câu cuối cùng:

Sông Ô Lâu đôi bờ trắng tóc lau Hát lời thề kháng chiến đến bạc đầu…

Toàn thân em run bắn. Cặp mắt mở to bỗng dạỉ đi. Ánh lửa cảm hứng rực sáng trong đáy mắt em vụt tắt ngấm như một ánh chớp. Và em ngã nhào từ trên sạp nằm xuống đất, bất ngờ đến nỗi không ai kịp đưa tay ra đỡ. Một dòng máu đỏ gắt từ trong miệng trào ra, giàn giụa trên vành môi mở he hé của em. Anh So súng-cối nhào tới, bế xốc em lên ôm chặt vào lòng.

Cặp mắt anh mở trừng trừng nhìn như chết lặng, gương mặt xanh lét với cặp môi trẻ thơ he hé giàn giụa máu hồng của thằng em chiến sĩ, mà nửa giờ trước đây, anh còn cõng nó trên lưng. Anh bỗng kêu thét rung chuyển cả gian lán.

– Quỳnh! Quỳnh!

Bác sĩ Thiền tay run run vạch mi mắt em ra. Ông khoát tay ra hiệu cho chị y tá nước mắt đầm đìa đang run rẩy lấy thuốc ở ống tiêm vào xi- ranh:

– Thôi o ạ, muộn mât rồi! Mắt em đã giãn đồng tử…

Lúc đó vây quanh em có đến hàng trăm người. Phần lớn là các chiến sĩ đã quần nhau suốt năm mươi lăm ngày đêm với giặc ở mặt trận Huế. Họ đã được chứng kiến không ít những cái chết của đồng đội trong các đợt xung phong. Nhưng chưa một ai nhìn thấy một cái chết lạ lùng, đột ngột, dữ dội, như cái chết của người chiến sĩ mới mười ba tuổi ấy.

Chỉ biết cám ơn Phùng Quán đã để lại cho cuộc đời, cho Việt Nam một tác phẩm hay đến thế.

(Một điều tiếc của tôi là các bìa sách của nhiều bản in khác nhau đều chưa xứng với nội dung cuốn sách).

Bản prc tập 1: http://conmotsach.com/books/tuoi_tho_du_doi_tap_1.prc 

Bản prc tập 2: http://conmotsach.com/books/tuoi_tho_du_doi_tap_2.prc 

Những cây cầu ở quận Madison (The Bridges of Madison County) – Robert James Waller

Một quyển sách quá nổi tiếng cho những con-mọt-sách. Tuy nhiên lại không phù hợp lắm với trào lưu hiện nay-trào lưu yêu cuồng sống vội và tự do sex. Một chuyện tình lãng mạn, day dứt và ám ảnh đến chết , sự hòa hợp giữa “ Francesca Johnson- người vợ của một trại chủ Iowa và Robert Kincard-một sinh vật ở điểm tối hậu trên một nhánh của dòng tiến hoá, chàng cao bồi cuối cùng trên mặt đất”

Francesca là một người phụ nữ đã có gia đình với cụôc sống bình dị ở một thị trấn nhỏ thuộc bang Iowa nước Mỹ, nơi nổi tiếng với những cây cầu mái che. Và những cây cầu này đã trở thành nhân chứng cho một tình yêu gần như là mụôn mằn, bất diệt và toàn vẹn của Francesca với Robert, một nhiếp ảnh gia tài năng, phóng túng và khác biệt-một người luôn coi mình “là con đường, là kẻ lữ hành và là những cánh buồm dẫn về biển cả”…

Một tình yêu trong 4 ngày, và đủ cho cả đời người, tình yêu ấy quá lớn để Francesca không thể giữ chân kẻ lữ hành Kincard và cũng đủ bao la để kẻ lữ hành ấy không thể dứt người phụ nữ của đời mình ra khỏi gia đình đang êm ấm của bà.

Mỗi người vẫn quay về với con đường đã chọn và tình yêu kia trở thành một nỗi đau âm thầm trong cả hai cuộc đời, để đến khi chết đi, hai thân xác ấy cũng lựa chọn được hòa vào nhau bên cây cầu mái che màu đỏ, nơi dắt họ đến bên nhau.

Đọc “Những chiếc cầu ở quận Madison” để thấy một tình yêu thuần khiết, không  toan tính, không cần lý giải, để ám ảnh day dứt với những mối quan hệ bền chặt và lý tưởng giữa người với người. Một quyển sách đẹp như tranh, một bức tranh buồn nhưng dấy lên cho người thưởng ngoạn những niềm tin vào tình yêu và cuộc sống.

*Truyện được chuyển thể thành phim cùng tên do Clint Eastwood vừa làm đạo diễn vừa thủ vai Robert Kincard, diễn viên gạo cội  Meryl Streep vào vai Francesca Johnson.

Bổ cung của conmotsach.com:

Tải bản tiếng Việt (prc) tại http://conmotsach.com/books/nhung_chiec_cau_o_quan_madison.prc 

hoặc bản pdf tại http://conmotsach.com/books/nhung_chiec_cau_o_quan_madison.pdf

Bản tiếng Anh: http://www.conmotsach.com/books/the_bridges_of_madison_county.prc 

Giết con chim nhại (To kill a mockingbird) – Harper Lee

Tôi vốn thường chọn những tác giả quen thuộc hoặc đã từng có tác phẩm mà mình thích, để mua sách, nhằm tránh mất thời gian. Một trong những ngoại lệ, chính là nhà văn nữ Harper Lee – bà chỉ có một tác  phẩm duy nhất, nhưng đó lại là một tác phẩm rất xuất sắc: Giết con chim nhại.

Nhiều nhà nghiên cứu vẫn cho rằng bà vừa hư cấu vừa kể lại chuyện của chính mình, bởi có nhiều chi tiết giống nhau giữa đời thật và cuốn sách. Nhưng đó chỉ là chuyện “hậu trường”, quan trọng hơn hết, Harper Lee đã tặng cho thế giới một tác phẩm xúc động và nhân ái. To Kill a Mockingbird được bầu chọn nhiều lần vào các danh sách truyện hay nhất, và được đưa vào giảng dạy ở Hoa Kỳ.

Với giọng kể của một bé gái 6 tuổi, Jean Louise “Scout” Finch, con gái của luật sư Atticus Finch, câu chuyện diễn ra trong khoảng vài năm, đến khi cô bé được 9 tuổi. Có nhiều nhân vật đan xen nhau, nhiều tình tiết diễn ra; nhưng điểm nhấn chính là vụ kiện một người da đen vô tội bị buộc vào tội cưỡng hiếp một cô gái da trắng. Câu chuyện còn có một nhân vật bí ẩn, Arthur “Boo” Radley, người dường như vĩnh viễn ngồi trong nhà suốt cuốn sách; và một “nhân vật” tượng trưng: con chim nhại – loài chim chỉ biết cống hiến giọng hát mà không làm hại ai.

Những điều ông bố dạy cho Scout và Jem, anh trai cô, là những điều vẫn còn nguyên giá trị cho mỗi con người trong xã hội ngày nay. Những suy nghĩ từ thế giới quan của trẻ thơ cũng là một bài học đáng giá đối với người lớn. Câu chuyện kể ra sự phân biệt chủng tộc một cách sinh động, không lớn tiếng hô hào, nhưng khắc họa rõ nét sự bất công của thành kiến ấy. Tính nhân bản của cuốn sách có lẽ còn vượt hơn cả hình ảnh đại diện cho nó: đừng bao giờ giết một con chim nhại.

Cuốn sách tôi đọc là do Nhã Nam & NXB Văn Học thực hiện, dịch giả: Huỳnh Kim Oanh & Phạm Viêm Phương. Bìa sách giản đơn, ý nghĩa. Việc dịch & in những tác phẩm như thế này là điều rất đáng hoan nghênh.

Một trong những đoạn văn tôi thích chính là khi luật sư Atticus nói về sự bình đẳng: thật sự không có sự bình đẳng khi con người sinh ra, nhưng có một thứ khiến mọi người trở nên ngang nhau – đó là tòa án. Hy vọng nhiều người sẽ chiêm nghiệm và thấu hiểu ý nghĩa đó.

Tải bản tiếng Việt (prc) tại: http://conmotsach.com/books/giet_con_chim_nhai.prc

Tải bản tiếng Anh (prc) tại: http://conmotsach.com/books/to_kill_a_mockingbird.prc

Trăm năm cô đơn (Cien Años de Soledad/100 Years of Solitude) – Gabriel Garcia Marquez

Cũng giống như những tựa đề “Dracula”, “Kỵ sỹ không đầu”,… tên sách “Trăm năm cô đơn” hẳn ai cũng từng nghe, còn thật sự đọc cuốn tiểu thuyết này thì chưa chắc. Tôi tình cờ đọc cuốn này khi còn đi học, và không thấm hết được, nhưng nhờ vậy, sau này tôi mới đọc lại (chắc vẫn chưa thấm hết được) và thấy quả thật đây là tác phẩm kinh điển và đồ sộ.

Khi in cuốn sách này, nhà xuất bản nào cũng phải cẩn thận kèm theo một bản sơ đồ phả hệ của các nhân vật, vốn trùng tên và rối rắm, để người đọc có thể theo dõi được. Các đời tiếp nối nhau của một dòng họ, với những biến cố riêng của từng thế hệ, đã tạo nên cốt truyện. Nhưng đó không phải là tất cả. Trăm năm cô đơn không phải là câu chuyện buồn thảm về một dòng họ; mà là một phần bức tranh xã hội với những bất hạnh khiến con người trở nên cô đơn hơn bao giờ hết, khiến những gia đình tự cô lập mình với bên ngoài hơn bao giờ hết.

Tôi chọn đọc tác phẩm này vì tò mò: nó đạt giải Nobel Văn chương năm 1982. Không thể phủ nhận đây là một cuốn sách hay, nhiều giá trị. Nhưng quả thật, cái không khí của nó đôi chỗ làm tôi hơi ngột ngạt, nặng nề. Không phải là một tiểu thuyết để đọc giải trí, không thể là tác phẩm để độc giả giết thời gian. Nói cách khác, đây là một tiểu thuyết xuất sắc, nhưng đọc nó sẽ khá mệt. Khi có thời gian để nghiền ngẫm và tư lự, nhưng không phải lúc đang chán chường hay… thất tình, hãy đọc Trăm năm cô đơn.

Tải bản tiếng Việt (prc) tại: http://conmotsach.com/books/tram_nam_co_don.prc 

Tải bản tiếng Anh (prc) tại: http://conmotsach.com/books/one_hundred_years_of_solitude.prc

Tải bản gốc tiếng Tây Ban Nha (pdf) tại:  http://conmotsach.com/books/100soledad.pdf