Category Archives: Truyện ngắn (Short)

Người Dublin (Dubliners) – James Joyce

Tên tuổi James Joyce quá nổi tiếng trong văn đàn thế giới, với tác phẩm Ulysses luôn nằm đầu danh sách những tiểu thuyết hay nhất mọi thời đại. Ông là được xem là nhà văn lớn của Ireland. Tuy nhiên, văn của ông hầu hết đều khó đọc, chính vì vậy không dễ dàng khi dịch sang ngôn ngữ khác. Cuốn Người Dublin được phát hành tại Việt Nam năm 2009 (NXB Văn Học kết hợp Bách Việt, dịch giả Vũ Mai Trang), nhưng khi tôi tìm thử trên mạng thì chỉ thấy toàn bài giới thiệu có vẻ là của đơn vị xuất bản hoặc của những người… chưa đọc tác phẩm. Lời giới thiệu đầu sách của nhà văn Mai Thục thì hơi cao siêu, ca tụng đủ thứ về James Joyce và tập truyện này.

Đâu đó có nhận xét rằng độc giả Việt Nam đến với James Joyce phần nhiều vì tò mò, điều đó ít nhất là đúng với tôi. Và có thể sẽ còn nhiều độc giả như vậy. Chính vì vậy tập truyện “Người Dublin” là lựa chọn phù hợp, vì theo nhiều nhận xét, nó dễ đọc nhất trong các tác phẩm của ông, và còn vì, nó có mười mấy truyện ngăn ngắn, nếu đọc không hết thì… ngưng. Ngay ông nhà văn viết lời giới thiệu cũng đã báo trước “đọc lần đầu sẽ thấy chán vô cùng” (!).

Mặc cho người ta ca ngợi, mặc cho người ta hướng dẫn trước nội dung và những tầng nghĩa sâu xa, cảm giác đầu tiên của tôi: đây là cuốn sách hay… bình thường. Nghĩa là tôi chưa thấy sự xuất sắc. Hoặc cũng có lúc thấy giống lúc xem tranh trừu tượng của các họa sỹ lừng danh: nhìn không thấy đẹp gì cả, nhưng lờ mờ hiểu là nó có giá trị. Tất nhiên, những nhận xét ấy là qua bản dịch tiếng Việt. Dịch giả đã quá cẩn thận, chú thích đầy sách (nhiều quá mức cần thiết, làm phân tâm người đọc).

Tất nhiên, nếu chúng ta kiên nhẫn đọc lại thì sẽ thấy chân dung xã hội Dublin hiện lên rõ ràng dưới những câu chuyện kể hầu như không có cốt truyện. Chỉ là những trích đoạn của đời sống, được miêu tả lại với giọng văn bình lặng, không kịch tính hay phân tích nội tâm. Nhưng nó lột tả sự chán nản, kiệt sức của con người trong một xã hội cũng đang bế tắc. Truyện cuối cùng – “Người chết” là truyện dài nhất và cũng chứa nhiều khoảng lặng nhất để người đọc nhận ra khuôn mặt và bản chất của các nhân vật qua những ồn ào của bề nổi câu chuyện.

Tôi nghĩ, nếu bỏ qua những lời bình hoa mỹ của giới truyền thông, chúng ta sẽ thấy một tập truyện ngắn đáng đọc. Nhưng chưa chắc tìm thấy (có thể không thấy luôn) sự “tuyệt vời” theo như những lời nhận xét ấy. Đa phần khi đọc qua lần đầu sẽ thấy cuốn này hơi nhạt (có thể do chuyển ngữ chăng?). Mọi phán xét ở trong tay bạn đọc.

Mục lục 15 truyện ngắn trong cuốn này:

  • Lời giới thiệu
  • Chị em gái (The Sisters)
  • Một cuộc chạm trán (An Encounter)
  • Araby
  • Eveline
  • Một cuộc đua (After the Race)
  • Hai chàng ga-lăng (Two Gallants)
  • Nhà trọ (The Boarding House)
  • Đám mây nhỏ (A Little Cloud) bản dịch của Lê Bá Kông
  • Những bản sao (Counterparts)
  • Đất sét (Clay)
  • Một trường hợp đau lòng (A Painful Case)
  • Ngày Thường xuân trong phòng Hội đồng (Ivy Day in the Committee Room)
  • Buổi hòa nhạc (A Mother)
  • Ân sủng (Grace)
  • Người chết (The Dead) – còn có bản dịch Cõi chết của Trần Bình Nam

Tham khảo bản tiếng Anh: http://ebooks.adelaide.edu.au/j/joyce/james/j8d/

Chuyên trang Alexandre Dumas

Tôi làm quen với truyện của A. Dumas (cha) đầu tiên qua cuốn “Ba người lính ngự lâm” (mà không hiểu sao tôi hay nhớ là Ba chàng lính ngự lâm pháo thủ), rồi tiếp đến là các tập truyện tiếp theo của nó (Hai mươi năm sau, Mười năm sau nữa). Vì thích thú, tôi tìm đọc thêm Bá tước Monte Cristo, Hoàng hậu Margot, Chàng Goerges, Những tội ác trứ danh. Khi đó, tôi cứ ngỡ mình đã đọc nhiều và “rành” về A. Dumas.

Thế nhưng tôi đã lầm. Sự thật ngỡ ngàng là A. Dumas viết (hoặc… thuê viết) nhiều vô kể, có cuốn bị thất lạc mới tìm được và xuất bản gần đây. Trong nỗ lực hình thành một nơi tổng hợp thông tin về tác phẩm của ông, chúng tôi lập chuyên trang Alexandre Dumas để dần dần cập nhật thông tin. Rất mong sự đóng góp của bạn đọc.

24 giờ trong đời một người đàn bà (Vierundzwanzig Stunden aus dem Leben einer Frau / 24 Hours in the Life of a Woman) – Stefan Zweig

Chỉ là một truyện ngắn mà chứa đựng biết bao tâm tư, biết bao giằng xé từ nội tâm. Chỉ 24 giờ ngắn ngủi so với cả đời dài nhưng lại chứa đựng nhiều cảm xúc mãnh liệt, với những biến cố có thể thay đổi hẳn một cuộc đời. Những đam mê, sợ hãi, cuồng si, phân vân, cùng với yêu thương đã tạo nên một truyện ngắn xuất sắc được nghiền mgẫm ở khắp các ngõ ngách của thế giới này.

Đọc truyện ngắn của Stefan Zweig là thả mình vào thế giới của nội tâm nhân vật. Những nhân vật vốn dĩ rất bình thường, như chính những độc giả, nhưng một lúc nào đó, một nơi nào đó, những rung động và xung đột trong tình cảm, suy nghĩ đã nảy ra và trở nên mãnh liệt thành kịch tính. “24 giờ trong đời một người đàn bà” là một truyện ngắn tiêu biểu của ông. Trong đó, dục vọng và tranh đấu nội tâm được thể hiện trong từng cử chỉ, từng ánh mắt của nhân vật. Xúc cảm về cả cuộc đời tuôn chảy trên từng câu chữ.

Tham khảo bản tiếng Việt: http://ConMotSach.com/books/24_gio_trong_doi_mot_nguoi_dan_ba.pdf

Cánh đồng bất tận – Nguyễn Ngọc Tư

(Tôi viết bài này đã lâu, nay nhân có nhiều tin tức về bộ phim dựa trên tác phẩm này nên tôi đăng lên. Tôi chưa xem phim, nhưng cũng hy vọng các bạn đọc sách trước khi xem phim)

Có thể viết gì về tập truyện này, khi nó đã từng gây một cơn “sóng gió” trong làng văn và dư luận báo chí? Tôi không có ý định bình luận gì về những tranh cãi đó, dù thật ra chính nhờ sự “ồn ào” đó mà tôi tìm đọc Nguyễn Ngọc Tư và tôi rất mừng mình đã làm điều đó. Tôi vốn ít đọc văn học Việt Nam, nhưng với giọng văn đặc trưng của nhà văn nữ này, tôi tin đây là một trong những tác giả xuất sắc hiện nay.

Chắc hẳn nhiều người đã đọc truyện ngắn này (cùng các truyện khác trong tập truyện cùng tên), nhưng tôi vẫn muốn giới thiệu một lần nữa, như một lời cám ơn đến Nguyễn Ngọc Tư. Dùng tiếng Việt để kể chuyện như nhà văn đã làm, là một cách tôn vinh tiếng mẹ đẻ và tôn vinh văn chương. Tôi vẫn hy vọng tác giả sẽ không dừng lại ở truyện ngắn, tạp bút, mà sẽ có một lúc nào đó cho ra đời những tiểu thuyết dài để chúng ta thưởng thức.

“Cánh đồng bất tận” là một câu chuyện buồn, thiệt buồn và có phần nặng nề. Nhưng nó không đen tối, không mờ mịt, mà lại đầy ắp tình người, đầy ắp yêu thương, dù là cách yêu thương kỳ cục, khác biệt của từng nhân vật trong truyện. Ba cha con lênh đênh trên sông nước Nam Bộ, trên cuộc đời buồn bã của họ để tìm kiếm một ngày mai dù chỉ trong giấc mơ hay ước mong. Những tình tiết khốc liệt, tình dục càng làm câu chuyện đẫm thấm tình cảm con người mà không dung tục. Và không chỉ “Cánh đồng bất tận”, những câu chuyện khác cũng cứa vào lòng người đọc những nhát nhẹ nhàng mà đau rát. Chẳng hạn hình ảnh người cha tìm con gái làm mọi cách để được lên truyền hình với hy vọng cô sẽ nghe được lời nhắn gửi của mình (trong “Cải ơi”). Hình ảnh ấy sẽ mãi đọng lại như sự day dứt và ám ảnh mà câu chuyện đem đến cho độc giả.

Nhưng nội dung, tình tiết hay thông điệp nhân văn mà tác giả gửi gắm không phải là thứ gây ấn tượng nhất với tôi. Điều khiến tôi yêu thích chính là ngôn ngữ của Nguyễn Ngọc Tư. Cách dùng từ hết sức Nam Bộ, hết sức địa phương, cách sắp đặt câu văn theo giọng điệu dân dã đã tạo ra một “đặc sản” mà các cây bút nước nhà ngày nay ít có. Tuy nhiên, chính vì sự khác biệt ấy mà tôi nghĩ rằng không phải tất cả đều sẽ ưa thích tác phẩm của nhà văn này.

Một lần nữa, với những tác giả như Nguyễn Ngọc Tư, chúng ta có thể hy vọng Việt Nam sẽ tiếp tục có nhiều tác phẩm hay cho những người thích đọc. Chỉ giản đơn thế thôi.

 Bản ebook tập truyện: http://www.ConMotSach.com/books/canh_dong_bat_tan.prc

 Đọc online:

Tham khảo đặc trang Nguyễn Ngọc Tư do GS Trần Hữu Dũng lập: http://www.viet-studies.info/NNTu/index.htm

Blog của Nguyễn Ngọc Tư: http://ngngtu.blogspot.com/

Chúng tôi khuyến cáo bạn đọc mua & đọc sách có bản quyền, như cử chỉ ủng hộ tác giả.

Bình minh mưa (Дождливый рассвет) – Konstantin Paustovsky (Константин Паустовский)

Lướt qua thông tin trên mạng, tôi nhận thấy các truyện ngắn của Paustovsky đã một thời từng là tác phẩm yêu thích của nhiều người, đặc biệt những người theo nghiệp văn chương. Thế nhưng chúng chưa được các bạn thanh thiếu niên ngày nay giới thiệu nhiều. Có lẽ một phần là do khó tìm được sách của tác giả này, một phần khác là do hiện nay có quá nhiều sách để đọc, nên việc chọn lựa cũng khó khăn hơn. Bản thân tôi cũng biết đến Paustovsky khá muộn, một lần may mắn mua được quyển “Bình minh mưa” cũ đã mất bìa (Kim Ân và Mộng Quỳnh dịch, NXB Văn Học, 1985), và cơ duyên đó dẫn đến việc tôi trân trọng giới thiệu với các bạn tuyển tập truyện ngắn xuất sắc này.

Các truyện ngắn của Paustovsky có nội dung nhẹ nhàng và rất khó… kể lại. Chỉ có thể nói một điều: khi đọc Paustovsky bạn sẽ có một tâm trạng lâng lâng, xao xuyến và… khó tả. Đọc văn ông, đôi lúc cần đúng tâm trạng, đúng thời đểim, để cảm nhận sự lãng mạn, cảm nhận bức tranh mà ông đã vẽ nên bằng từng câu chữ. Đã có nhiều lời khen ngợi “tuyệt đẹp”, bản thân tôi không muốn lặp lại, chỉ đơn giản mong các bạn đọc thử khi có thời gian. Hãy thưởng thức chậm rãi, đừng “ngốn” nó như một món ăn nhanh.

Mục lục của tập truyện:

Bản ebook tôi tìm được (http://ConMotSach.com/books/truyen_ngan_paustovsky.prc) có một số trong các truyện nêu trên cộng thêm: Chuyến xe đêm, Bụi quý. Hiện trên thị trường có tái bản (chưa rõ mục lục) in chung với cuốn “Bông hồng vàng” rất nổi tiếng của cùng tác giả.

Tham khảo:

Ghi chú: Tên đầy đủ của tác giả là Константин Георгиевич Паустовский (Konstantin Georgiyevich Paustovsky), thường được phiên âm trong cácbản dịch là K. Pauxtôpxki.

Bức thư của người đàn bà không quen (Brief einer Unbekannten, Letter from an Unknown Woman) – Stefan Zweig

Thật ra đây chỉ là một truyện vừa, nó thường được in chung trong một tập truyện, thế nhưng chỉ riêng bản thân nó cũng gây sức hút rất lớn.

Chính vì đây là truyện vừa, nên tôi cũng không muốn giới thiệu gì nhiều. Các bạn có thể đọc ngay để cảm nhận rõ ràng hơn. Chính truyện này khiến tôi biết tới tác giả Stefan Zweig và từ đó đọc thêm nhiều truyện ngắn & tiểu thuyết khác của ông. Đây là một tác giả không nên bỏ qua.

Và theo tôi, chính truyện mà tôi giới thiệu đây, là tác phẩm không thể bỏ qua của nhà văn Áo nổi tiếng này.

Một người đàn bà xa lạ – có vẻ thế – gửi một bức thư đến cho một nhà văn nổi tiếng. Bức thư kể lại chặng đời đau khổ vì tình yêu của cô dành cho ông ta, về cách mà cuộc đời họ đã giao nhau như thế nào. Tình yêu, cùng với những đặc điểm của nó, đã đem đến niềm vui, hạnh phúc và sầu não, bi thương đến cho những kẻ đắm chìm trong tình yêu quá lớn.

Tựa gốc của truyện: Brief einer Unbekannten, tựa tiếng Anh: Letter from an Unknown Woman.

Tải bản tiếng Việt (pdf) tại: http://conmotsach.com/books/buc_thu_cua_nguoi_dan_ba_khong_quen.pdf

Xem bản tiếng Anh: http://conmotsach.com/books/letter_from_an_unknown_woman.html

 

Dracula’s guest (collection of short stories) – Bram Stoker

Đây là tập truyện ngắn của Bram Stoker – tác giả truyện Dracula cùng một số truyện kinh dị cổ điển khác. Trong tập truyện này, 2 truyện đáng chú ý nhất là Draclua’s Guest và the Burial of the Rats.

– Dracula’s Guest: tương truyền đây là chapter đầu tiên của truyện Dracula, do truyện đã quá dài, Bram Stoker đã cắt bỏ. Câu truyện khá rùng rợn theo kiểu Dracula, kể về 1 anh chàng du khách (có lẽ là Harker) tới một khu phố núi và bị kẹt một mình trong rừng hoang, giữa đêm bão tố, cạnh mộ của một bà bá tước bị ếm (đồn rằng bà ta là ma cà rồng)…

– The Burial of the Rats: một anh du khách người Anh bị lạc dưới khu ổ chuột ở ngoại thành Paris. Ở đó có những con chuột người (chuột hay người không còn là khoảng cách) cùng khốn sẵn sàng ăn thịt đồng loại để tồn tại…

Truyện Loài Vật (Wild Animals I Have Known) – Ernest Thompson Seton


English title: Wild Animals
Tựa đề: Truyện Lòai Vật
Tác giả: Ernest Thompson Seton

Ngày còn bé, M rất thích tác phẩm Truyện Lòai Vật của Seton. Những câu truyện về Sói Lobo, Quạ Đốm Bạc.. làm thức tỉnh thú phiêu lưu mạo hiểm trong tâm hồn bé thơ. Nhất là câu truyện về Quạ Đốm Bạc, M còn nhớ khi đọc truyện đó, M muốn học tiếng Quạ ghê á: “Ca ca ca ca.. Caw” (“Nguy hiểm – Súng Súng – Trốn mau”). Rồi tới khi Đốm Bạc chết, M đã khóc quá trời..

Xin tặng lại các bạn bộ truyện lòai vật bằng tiếng Anh – có tranh vẽ minh họa. Tác phẩm này gồm những truyện ngắn sau đây:

  1. LOBO THE KING OF CURRUMPAW
  2. SILVERSPOT THE STORY OF A CROW
  3. RAGGYLUG THE STORY OF A COTTONTAIL RABBIT
  4. BINGO THE STORY OF MY DOG
  5. THE SPRINGFIELD FOX
  6. THE PACING MUSTANG
  7. WULLY THE STORY OF A YALLER DOG
  8. REDRUFF THE STORY OF THE DON VALLEY PARTRIDGE

Bản tiếng Anh: http://www.conmotsach.com/books/wild_animals_i_have_known.lit 

Xem thêm “Monarch, The Big Bear of Tallac”: http://www.gutenberg.org/files/11135/11135-h/11135-h.htm

Một số truyện tiếng Việt:

Chú gấu nhỏ Gionni:

http://www.conmotsach.com/books/chu_gau_nho_gionni.prc 

Lobo Chúa tể vùng CURRUMPAW:

http://www.conmotsach.com/books/lobo_chua_te_vung_currumpaw.prc

Con chó Bingo của tôi:

http://www.conmotsach.com/books/con_cho_bingo_cua_toi.prc

Đất dày (Hậu thổ) – Lý Nhuệ (Li Rui)

Tôi biết đến tác giả Trung Quốc Lý Nhuệ qua cuốn sách Chốn Xưa đã được giới thiệu trên Con Mọt Sách, tình cờ bắt gặp tập truyện ngắn Đất Dày, tôi quyết định mua mà không biết tập truyện đã từng đoạt giải thưởng. Thế nhưng, điều cuốn hút mạnh mẽ chính là nội dung và tính hiện thực của tác phẩm.

Các truyện ngắn được viết từ năm 1986 đến 1988, viết về hiện thực cuộc sống của nông thôn Trung Quốc thời Mao Trạch Đông. Mười bảy câu chuyện, mười bảy mảnh ghép vụn vặt nhưng thấm đẫm những mồ hôi nước mắt và cả máu của người nông dân Trung Quốc trong giai đoạn xã hội có nhiều biến động. Ở đâu cũng thế, những người nông dân là những người phải chịu nhiều khó khăn và thiệt thòi nhất, chứ không phải các chính khách.

Trong tập truyện, ta có thể bắt gặp mô hình xã hội mà có lẻ bạn đọc phương Tây sẽ khó cảm nhận hơn độc giả Việt Nam. Những thứ như danh xưng “chủ nhiệm”, chuyện sở hữu tập thể,… cũng gợi đến giai đoạn khó khăn của nông dân Việt Nam. Tính hiện thực cao trong từng câu chuyện, cộng với tính nhân văn lẩn khuất trong những câu văn mô tả, khiến đôi lúc chúng ta cảm giác như đang đọc hồi ký hay phóng sự về nông thôn.

Một truyện ngắn đem đến nhiều cảm xúc và suy ngẫm là “Hợp táng” kể về cái chết của một cô gái trẻ thành thị đến lao động tại làng quê hẻo lánh, cũng như chuyện 14 năm sau dân làng tìm một cho cô ấy một người chồng để chôn chung mộ. Phải chăng muôn đời, những người dân bé nhỏ luôn chỉ là hạt cát trong guống máy quyền lực của giới cầm quyền, ngay cả khi họ sống và chết?

Hiện chưa tìm thấy ebbok của tập sách này. Chúng tôi cũng chưa có bản gốc tiếng Hoa.

Hồng Hà – Đoàn Thạch Biền

Đây chỉ là một truyện ngắn, đăng trong một tuyển tập của nhà văn Đoàn Thạch Biền. Nhân tôi có nhắc đến trong bài nói về cuốn Cô gái đến từ hôm qua nên xin giới thiệu luôn.

Tác giả này có một số đặc trưng khá ấn tượng. Chẳng hạn nhân vật nữ của ông có lối “xưng em gọi ông” ít gặp trong đời thật. Các truyện ngắn của Đoàn Thạch Biền đa phần dí dóm, hoặc thỉnh thoảng chen vào những câu hài hước – dù mạch truyện có thể buồn, có thể triết lý, có thể sâu lắng. Một nét thú vị khác là các tựa truyện của ông thường khá hay, hay hơn chính bản thân câu chuyện (điều này chính nhà văn cũng tự nhận xét).

Trở lại với Hồng Hà (đây lại không phải một tựa truyện hay), đó là một truyện ngắn vui vui, kể về sự khác biệt giữa thời oanh liệt khi còn bé và sự “xuống giá” khi lớn lên của những gã đàn ông trong mối quan hệ với phái nữ. Truyện thích hợp nhất với thanh niên mới.. lớn và những lúc buồn. Tôi cũng chưa nhớ ra nó được in trong tập truyện tên gì.

Tải bản pdf tại http://conmotsach.com/books/hong_ha.pdf