Category Archives: Lịch sử (History)

Người Thăng Long – Hà Ân

Hôm nay mới đọc xong 2 bộ Người Thăng Long và Khúc KHải Hoàn Dang Dở của Hà Ân

Người Thăng Long: hay. Bằng giọng văn hào hùng, Hà Ân đã kể lại những ngày trước và trong cuộc chiến đấu chống quân Nguyên lần 2 của nhà Trần. Nhân vật chính là Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật ở tuổi 33. Ông trẻ trung, hào hùng lại rất đa tài đa trí. Xen lồng vào câu chuyện là sự đố kỵ giữa chi trưởng Vạn Kiếp (mà đứng đầu là đức ông Hưng Đạo) và chi thứ (Thái thượng Hoàng, Vua và Trần Quang Khải,…) Nhưng khi mầm mống chiến tranh nổ ra, tất cả họ Trần đã đồng tâm hiệp lực xóa bỏ hận xưa để cùng nhau chiến đấu. Từ hội nghị Bình Than của các tướng lĩnh nhà Trần cho tới hội nghị Diên Hồng gặp các bô lão trưởng Hương, Hà Ân đã vẽ ra cái khí thế hào hùng yêu nước đồng lòng của dòng họ Đông A và toàn dân nước Việt. Hào sảng lắm, cảm động lắm. Nếu có chê trách thì chỉ là nhà văn Việt Nam thường mô tả cái hào hùng mà ít nói tới những cái buồn lo.

Khúc Khải Hoàn Dang Dở: không hay. câu truyện dường như được viết gấp gáp với quá nhiều tình tiết mà không sâu sắc cảm động như quyển đầu. Nhân vật chính là Đỗ Vỹ và Trần Quốc Tảng.

Madame Tussaud – Michelle Moran

Michelle Moran là một gương mặt khá mới trong làng tiểu thuyết Lịch Sử (Historical Fiction) nhưng cô đã có những tác phẩm rất đáng chú ý như 2 cuốn về Nefertiti và Nefertari. Nhưng một trong các cuốn sách của cô mà Mimosa rất thích là tác phẩm Madame Tussaud.

Có lẽ các bạn thắc mắc “Bà Tussaud” là ai? Bà là một người phụ nữ nổi tiếng trong thời gian Cách mạng Pháp và sau đó. Bà chính là người thiết lập ra hệ thống bảo tàng tượng sáp nổi tiếng mang tên “Madame Tussaud”. Trong cuộc đời của bà, bà đã từng trực tiếp nặn tượng của vua Luis XVI và hoàng hậu Marie Antoinette trước khi cách mạng Pháp bùng nổ thật sự. Bà cũng nặn tượng của những nhân vật nổi tiếng như Robespierre, Hầu tước Lafayette, v.v.

Câu chuyện Madame Tussaud kể về quãng thời gian bà sống trong thời cách mạng Pháp. Thông qua cái nhìn và phân tích của bà cũng như những mối quan hệ của bà và giới quý tộc cũng như giới nổi dậy, Michelle Moran đã vẽ lên bối cảnh rối ren và khiếp sợ của “Những năm Kinh Hoàng” (The Years of Terror), một tên gọi phổ biến khác của thời Cách mạng Pháp. Đầu rơi, máu chảy, những vụ bắt bớ đẫm máu khiến người đọc ngột ngạt. Nhưng trong cái khiếp hãi đó, niềm tin và gan dạ của Marie Tussaud và những người xung quanh khiến người đọc còn chút niềm tin vào con người và tương lai.

Tham khảo bản tiếng Anh: Madame Tussaud – Michelle Moran

Kim – Rudyard Kipling

Có lẽ đây là bài giới thiệu có tựa đề ngắn nhất trên ConMotSach.com, bởi tên sách tiếng Việt hay tiếng Anh đều là Kim. Đó là tên của nhân vật chính trong cuốn sách của Rudyard Kipling xuất bản năm 1901 – cuốn tiểu thuyết cuối cùng của ông.

Kimball O’Hara (tức Kim) là một cậu bé da trắng mồ côi, sống lang thang ở Ấn Độ (khi đó đang thuộc Anh, thế kỷ 19). Cuốn sách kể lại những cuộc phiêu lưu của Kim cũng như sự đồng hành của vị Lạt-ma với cậu bé nghèo biết cả tiếng Anh lẫn Hindu ấy. Kim tình cờ làm thuê một tay lái buôn ngựa nhưng thực ra là một dạng gián điệp của Anh, và bằng những kỹ năng của mình, Kim đã sống sót qua những cuộc chiến ngầm của các thế lực khác nhau.

Tên tuổi Rudyard Kipling đã quá nổi tiếng (như Konstantine – tác giả Bình Minh Mưa – đã viết: ông là người được lãnh nhuận bút cao nhất thời đại), và tác phẩm này được ca ngợi là cuốn sách đã hòa quyện văn hóa Đông – Tây hay nhất của nền văn học Anh. Bản tiếng Việt tôi đọc là của dịch giả Phạm Đăng Phụng (NXB Văn Nghệ TP.HCM, 1998), chỉ là một cuốn truyện mỏng khoảng 200 trang, và hầu như không thấy tái bản gần đây.

Kim là một tác phẩm hay, cho dù bạn không quan tâm đến những điều mà các nhà phê bình đã ca tụng. Cuộc phiêu lưu của cậu bé da trắng trên đất Ấn Độ, bản thân câu chuyện và những tình tiết của nó cũng đủ hấp dẫn, bên cạnh những mô tả về tôn giáo, về văn hóa rất đáng đọc. Người đọc sẽ phải đọc một mạch cho đến hết, vì mạch truyện cuốn hút và cũng vì cuốn sách không dày. Tất nhiên, người Phương Tây sẽ thấy thú vị nhiều hơn, khám phá được nhiều hơn khi đọc, bởi có những nét văn hóa, những thông điệp và triết lý tôn giáo vốn không xa lạ với chúng ta có thể là nam châm với họ.

Hy vọng những tácphẩm như thế này sẽ có nhiều trên giá sách của các bạn thiếu niên.

Tham khảo ebook tiếng Anh: http://www.conmotsach.com/books/kim_kipling.prc

(hiện chưa có ebook tiếng Việt)

Người đàn bà Pari (The Woman of Paris) – Charlie Chaplin

Mới đọc tựa bài chắc có bạn sẽ nghĩ: hóa ra cũng có ông nhà văn nào trùng tên với “Vua Hề” à. Xin thưa: không, đó chính là Charlie Chaplin nhà làm phim vĩ đại. Và cuốn sách này thật ra là kịch bản vài tác phẩm điện ảnh của ông.

Chính vì vậy, gọi đây là “truyện hay” sẽ không chính xác, và có lẽ cuốn sách này cũng hơi khó đọc, bởi nó được viết theo dạng kịch bản phim. Các sự kiện lần lượt xảy ra, câu chuyện là sự mô tả hành động và lời nói của các nhân vật. Không có diễn biến nội tâm được kể bằng từ ngữ. Không có những câu văn bay bổng, không có những đoạn tả cảnh dài. Và có lẽ, cũng sẽ ít ai cố công ngồi đọc vì những gì được kể trong cuốn sách kia đã quá quen thuộc: đó chính là những bộ phim nổi tiếng của Charlie Chaplin mà hẳn ai cũng từng xem.

Bản tiếng Việt (dịch giả Tô Thi, NXB Văn Nghệ TP.HCM, 1985) gồm bốn kịch bản:

  • Người đàn bà Pari
  • Thời đại mới
  • Mexừ Vécđu
  • Kẻ độc tài vĩ đại

Với những ai mê xem phim Sạc-lô thì đây cũng là cơ hội để tìm hiểu xem cách Charlie Chaplin đã viết kịch bản như thế nào. Mặc dù không có những ngôn từ làm lay động lòng người, nhưng những gì được kể trong từng câu chuyện ấy vẫn luôn làm chúng ta xúc động. Số phận con người, bi kịch của xã hội và của cá nhân, hơi thở của thời đại mà nó đang kể lại, tất cả đều hiện diện và sống động một cách tinh tế.

Tuyết bỏng (Горячий снег) – Yuri Bondarev (Юрий Бондарев)

Đây là cuốn tiểu thuyết chiến tranh khá hay của nhà văn Liên Xô Yuri Bondarev. Tác giả đã từng tham gia Thế Chiến 2 nên những gì ông mô tả rất chân thực và sống động. Ông viết khoảng 10 cuốn tiểu thuyết từ 1962 cho đến 2004. Cuốn “Tuyết bỏng” xuất bản năm 1969 và từng được dựng thành phim năm 1972. Tựa sách tiếng Anh là Hot Snow (bản dịch của Robert Daglish).

Bối cảnh của cuốn sách là năm 1942, lúc cuộc chiến Nga-Đức đang diễn ra ác liệt. Cuốn sách này là những trang viết về con người, về cuộc chiến, về tình yêu, về sống chết trong hoàn cảnh khắc nghiệt và kinh khủng. Tác giả không hề thi vị hóa cuộc chiến, và mô tả nó vào ngay góc cạnh trần trụi của nó. Không phải mọi thứ của chiến tranh đều có trong tác phẩm, nhưng quyển tiểu thuyết này như một bức tranh được vẽ ngay tại chiến trường: thử thách, khó khăn, đau đớn, yêu thương, thù hận và cũng không thể thiếu sự mất mát. Và trận chiến được kể lại chính là trận Stalingrad có thật trong lịch sử.

Những nhân vật của câu chuyện là trung úy Kuznetsov, trung úy Drozdovsky, nữ cứu thương Zoya Yelagina, tướng Bessonov,… đều phải có những quyết định và hành động khó khăn chỉ trong một ngày ngắn ngủi của cuộc chiến tàn khốc. Những người lính không chỉ phải chiến đấu chống quân Đức, mà còn phải chống chọi lại cái lạnh, cơn đói và cả những xung đột tình cảm. Chiến tranh dù ác liệt đến thế nào cũng không ngăn được tình cảm yêu đương, dù được thể hiện ra theo cách nào chăng nữa. Cái chết của Zoya cũng là một sự thật của bức tranh cuộc chiến, một sự thật đẫm máu và nước mắt.

Những tác phẩm về chiến tranh có thể không có nhiều độc giả ngày nay. Để đọc những cuốn như Tuyết bỏng, bạn đọc trẻ sẽ cảm nhận được nhiều hơn nếu những người làm sách quan tâm hơn đến việc hướng dẫn cách tìm hiểu tác phẩm cũng như kiến thức lịch sử liên quan. Hiện nay chưa thấy tái bản truyện này.

Tham khảo bản tiếng Nga: http://militera.lib.ru/prose/russian/bondarev2/index.html

Tham khảo ebook tiếng Việt: http://ConMotSach.com/books/tuyet_bong.prc

Tóm tắt theo từng chương bằng tiếng Anh: http://www.sovlit.com/hotsnow/

Chuyên trang Mario Puzo

Mario Puzo là tác giả của cuốn tiểu thuyết lừng danh The Godfather (Bố Già). Để tiện cho những bạn đọc hâm mộ ngòi viết của ông, chúng tôi tập hợp thông tin về các tác phẩm của nhà văn này trong chuyên trang Mario Puzo.

Về cá nhân, tôi đề cử nên đọc ít nhất các cuốn sau đây: Đất tiền đất bạc (The Fortunate Pilgrim), Sicily – Miền đất dữ (The Sicilian), Đời tổng thống K thứ tư (The Fourth K), Những Kẻ Điên Rồ Phải Chết (Fools Die), Gia Đình Giáo Hoàng (The Family). Tất nhiên không cần liệt kê cuốn Bố Già vì… ai cũng biết.

Hy vọng sẽ nhận được thêm nhiều bài giới thiệu riêng cho các tác phẩm của ông. Mời các bạn tham khảo trang Mario Puzo.

Người không mang họ – Xuân Đức

Tác phẩm này xuất bản đã lâu (năm 1985, NXB Công An Nhân Dân) và được xem là một trong số những tiểu thuyết hình sự hay nhất của Việt Nam. Tác giả, dựa trên một câu chuyện có thật, viết về cuộc đời của một tên tướng cướp nhiều lần thay tên đổi họ. Hoàng Lạng, Nguyễn Viết Lãm, Trương Sỏi,… đều chỉ là vỏ ngoài của một người đàn ông có gốc gác không rõ, có cuộc đời chìm nổi theo dòng lịch sử.

Nhà văn Xuân Đức đã kể lại một câu chuyện trước và sau 1975, với những biến cố có thật, với những phận đời có thật. Ông khai thác nhiều về nhân vật, không quá sa đà vào việc “ca ngợi chế độ”. Những diễn biến dồn dập trên chốn giang hồ, những nỗi niềm trong nội tâm nhân vật, và tất nhiên, tình cảm con người, nhất là tình yêu, được thể hiện cuốn hút trên từng trang sách. Nhân vật nữ Khánh Hòa, nữ cướp Kim Chi đã làm câu chuyện cuộc đời của Trương Sỏi trở nên sống động và cũng đầy bi kịch. Kết cục bi thảm nhưng khó tránh của tên cướp này đem đến độc giả những suy ngẫm về kiếp người.

Bởi vì trước khi làm con quỷ hoành hành trong bóng tối, Nguyễn Viết Lãm đã có một quãng làm Người.

Cuốn sách này mang hơi thở của lịch sử, của thời cuộc, nhưng trước hết vẫn là một tiểu thuyết hình sự hấp dẫn. Gần đây tác phẩm đã được NXB Văn Học tái bản năm 2005. Vào khoảng đầu thập niên 90, đã có một bộ phim cùng tên được thực hiện dựa trên tiểu thuyết này.

Tham khảo ebook: http://ConMotSach.com/books/Nguoi_Khong_Mang_Ho.prc
Website của nhà văn Xuân Đức: http://xuanduc.vn

Biểu tượng thất truyền (The Lost Symbol) – Dan Brown

Trái với tâm trạng háo hức khi mua và đọc Biểu tượng thất truyền, tôi phân vân mãi khi viết lời giới thiệu cuốn sách này. Không phải vì nó là cuốn sách kém, không phải vì nó ít hấp dẫn. Trái lại, nó vẫn có đầy đủ những yếu tố đã từng làm tôi thích Dan Brown: các chi tiết khoa học, lịch sử, bí ẩn, tôn giáo, hội kín luôn đầy ắp trong một tiết tấu dồn dập; nhân vật Robert Langdon uyên thâm cùng các tuyến nhân vật đa dạng; khai phá các yếu tố có thật tại thủ đô Hoa Kỳ…

Câu chuyện chỉ kéo dài vài tiếng đồng hồ mà ngốn hết cả cuốn sách dày cộp, cuộc phiêu lưu trong ngồn ngộn những bí mật của Hội Tam Điểm, của những nhà lập quốc Hoa Kỳ, của ngành khoa học mới lạ về “hồn người”. Khác với Mật mã Da Vinci, những chi tiết lần này có vẻ làm bạn đọc Mỹ thích thú hơn độc giả quốc tế vì có liên quan nhiều đến lịch sử Hoa Kỳ và các di tích lừng danh của họ. Hội Tam Điểm cũng là một yếu tố cuốn hút, bởi người ta luôn tò mò về các hội kín nổi tiếng.

Nhân vật phản diện là Mal’akh – không hẳn là một kẻ tâm thần hay một gã cuồng tín – đã một mình dàn dựng lên mọi chuyện và kéo vào cuộc cả những nhân vật quyền thế như CIA. Câu chuyện xoay quanh những bí mật của nhà khoa học tỷ phú Peter Solomon và người em Katherine Solomon, nhà khoa học về tâm linh. Vì lý do nào đó, tên Mal’akh đã ám hại họ và gây ra những chuyện tày trời. Tiết tấu rất nhanh, các chi tiết đầy sự mới mẻ khiến ta mỏi cả tay khi cầm mãi cuốn sách dày cho đến khi đọc hết.

Thế nhưng tại sao tôi lại phân vân khi giới thiệu tác phẩm đã bán được hơn 1 triệu bản trong ngày đầu tiên? Bởi vì tôi không còn là độc giả lần đầu đọc Dan Brown, tôi nhìn nhận cuốn sách này và khó tránh những so sánh nào đó với Mật mã Da Vinci hay Thiên thần và ác quỷ. Và cao hơn hết, tôi chợt nhận ra Dan Brown đã cho những nhân vật của mình quá “lý tính”. Với nội dung của tác phẩm, nhà văn đủ điều kiện để đưa vào yếu tố giúp làm nên các tiểu thuyết để đời: tình cảm con người. Nhưng ông đã làm quá ít. Bi kịch tình phụ tử khắc họa qua cuốn sách này quá mờ nhạt so với những yếu tố cuốn hút của khoa học, tôn giáo và lịch sử. Tình yêu, tình thương muôn đời nên là thứ chính yếu trong văn học chứ không phải chỉ là một thứ lờ mờ.

Nếu bạn lần đầu đọc Dan Brown, đây có thể là cuốn sách làm bạn say mê. Nếu bạn kỳ vọng quá nhiều, bạn có thể sẽ nhận xét rằng đây là tác phẩm thành công về xuất bản hơn là tiểu thuyết kinh điển.

Tham khảo bản tiếng Anh: http://www.conmotsach.com/books/the_lost_symbol.prc

Tham khảo bản tiếng Việt: http://www.conmotsach.com/books/bieu_tuong_that_truyen.prc

Truy tìm Dracula (The Historian) – Elizabeth Kostova

Bạn có thể nói gì về một tác phẩm được viết trong vòng 10 năm  của một nữ văn sĩ chỉ mới 31 tuổi khi khởi viết, tác phẩm đã được ứng trước hai triệu đô la Mỹ nhuận bút, đã lần lượt nhận nhận các giải thưởng Hopwood (tiểu thuyết đang hoàn thành),  Quill Award (tiểu thuyết đầu tay) và Book Sense Award (tiểu thuyết xuất sắc nhất),  đã được dịch ra 28 thứ tiếng chỉ sau 3 năm kể từ lúc hoàn thành, và, tất nhiên, có tên trong danh sách No. 1 New York Times Best seller.

Chỉ một từ thôi.

Dracula.

Về mặt câu chữ, đó là một tác phẩm của Bram Stoker kể về một câu chuyện ma cà rồng kinh dị, về một nhân vật vua của tất cả những quỷ nhập tràng. Đó là những gì mà các tác phẩm dựa theo của Hollywood đã khai thác triệt để.

Nhưng nếu ta bóc những lớp vỏ ngôn từ ấy ra khỏi tác phẩm, tựa như khơi những lớp tàn tro để than hồng lộ ra ánh sáng thật của mình, ta sẽ thấy lấp lánh hiện về những quá khứ cổ xưa, những vinh quang tàn phai, những truyền thuyết sống lại, những tín ngưỡng huyền bí và nhất là vẻ đẹp của sự vĩnh cửu. Sự vĩnh cửu của cái chết và sự sống, của cái đẹp và sự rửa tàn, của sự sợ hãi và lòng dũng cảm, của sự cuồng khát điên loạn và những giá trị bất diệt.

Có lẽ giá trị lớn nhất mà tác phẩm đầu tay của Elizabeth Kostova mang lại là sự nối dài những mạch cảm xúc ấy. Lại một lần nữa người đọc được sống trong một bầu không khí huyền bí pha lẫn hiện thực đầy chất Gothic, của những khung cảnh được chấm phá đẹp nhưng buồn và ẩn tàng những điều bí ẩn đang sẵn sàng trỗi dậy. Lại một lần nữa người đọc lại được thấy quá khứ trở về trong huyền thoại và cái chết, tình yêu trỗi lên trong sợ hãi và đấu tranh, lại được thấy những con người đã sống, đã sợ, đã theo đuổi và vượt trên cái chết và những cái chưa chết.

Trên các tài liệu trên mạng, người ta đã tranh cãi về thể loại của của cuốn tiểu thuyết này. Phiêu lưu, trinh thám, tình cảm, ly kỳ. Mỗi thứ đều có một chút. Theo quan điểm cá nhân, tác phẩm là sự pha trộn giữa một đề tài nghiên cứu sử học và một tiểu thuyết hiện đại. Tác giả hẳn là đã hoặc đang theo học chương trình sau đại học ở một nơi nào đó trên thế giới. Chính vì vậy có nhiều đoạn tác giả gây cho người đọc cảm giác là đang theo dõi những đoạn sử liệu mà thiếu đi sự tự nhiên để lồng những câu chuyện dân gian vào mạch truyện một cách khéo léo và duyên dáng như bậc thầy Stoker đã làm trong tác phẩm kinh điển. Việc đưa vào những yếu tố chính trị cũng làm giảm không khí truyện đi nhiều, đặc biệt là đoạn kết – có vẻ như hơi vội vã.

Yếu tố chính trị đắt nhất có lẽ là việc nhân vật chính, trong những trang sách sau cùng, được cho biết là chết vì một quả mìn ở Sarajevo. Con người ấy đã vượt qua những thử thách sinh tử nhất với những phép màu cổ xưa của Dracula nhưng lại chấm dứt cuộc đời bởi những thứ vũ khí hiện đại nhất của đồng loại mình.

Tên tiếng Anh của tác phẩm là “The Historian.” Bản tiếng Việt dịch thành “Truy tìm Dracula”, một cái tên mang tính câu khách và kém tầm.

Bổ sung của ConMotSach.com:

Tham khảo bản tiếng Anh: http://www.ConMotSach.com/books/the_historian.prc 

Một số truyện liên quan đến Dracula:

Bá tước Monte Cristo (Le Comte de Monte-Cristo / The Count of Monte Cristo) – Alexandre Dumas (cha)

Là một trong những tác phẩm nổi tiếng toàn thế giới, luôn lọt vào danh sách được bình chọn tiểu thuyết hay nhất, “Bá tước Monte Cristo” trở thành kinh điển của văn học Pháp và thế giới. Dù có yêu thích giọng văn của Dumas hay không, có thích chuyện bi kịch hàm oan và trả thù hay không, bạn vẫn nên đọc cuốn sách này. Giới thiệu tác phẩm này có vẻ hơi thừa, vì hầu hết bạn đọc ghé thăm ConMotSach.com chắc đều đã đọc từ lâu, nhưng tôi hy vọng giúp ích cho những bạn trẻ khác, tình cờ tìm đến website này khi bắt đầu chọn sách.

Cả một quyển tiểu thuyết dày cộp có thể tóm lược nội dung trong vài câu. Một người thủy thủ bị vu cáo oan ức, phải chịu mất mát tất cả và bị giam vào ngục tù. Nơi đó, nhân vật chính gặp được một ân nhân đã hướng dẫn nhiều kiến thức quan trọng và địa điểm một nơi cất giấu kho báu. Người thủy thủ ấy đã vượt ngục thành công, tìm được kho báu và quay lại đền ơn cũng như trả thù những “người cũ”. Đó là một cuộc phiêu lưu đẫm nước mắt và máu, là cơn bi kịch mà không ai muốn trải nghiệm.

Từng tình tiết được kể lại khiến cho nội dung nêu trên trở thành sống động, trở thành từng trang viết đầy diễn biến tâm lý nhân vật, trở thành một nỗi đớn đau không gì bù đắp nổi. Cá nhân tôi, tôi yêu thích “Ba người lính ngự lâm” hơn, nhưng rõ ràng “Bá tước Mông-tơ Crix-tô” đã để lại một ấn tượng mạnh mẽ, đôi chỗ khốc liệt. Và vẫn là Dumas với việc lồng các sự kiện lịch sử có thật càng làm cho câu chuyện trở nên thật hơn. Tình yêu trong câu chuyện này cũng đậm nét hơn, bi thảm hơn.

Tác phẩm này đã được dịch ra tiếng Việt và tái bản nhiều lần. Qua các ebook mà tôi tìm thấy, hình như bản dịch tiếng Việt ngắn hơn nguyên tác (chưa có kiểm chứng về điều này). Nếu quả thật như vậy thì đó là điều đáng tiếc cho bạn đọc Việt Nam không được thưởng thức đầy đủ cuốn sách kinh điển này.

Nguyên tác tiếng Pháp (6 phần):

Bản tiếng Việt: http://www.ConMotSach.com/books/alexandre_dumas/ba_tuoc_mongto_crixto.prc

Bản tiếng Anh http://www.conmotsach.com/books/alexandre_dumas/The_Count_of_Monte_Cristo.prc