Category Archives: Hiện thực (Realistic fiction)

Chuyên trang Mario Puzo

Mario Puzo là tác giả của cuốn tiểu thuyết lừng danh The Godfather (Bố Già). Để tiện cho những bạn đọc hâm mộ ngòi viết của ông, chúng tôi tập hợp thông tin về các tác phẩm của nhà văn này trong chuyên trang Mario Puzo.

Về cá nhân, tôi đề cử nên đọc ít nhất các cuốn sau đây: Đất tiền đất bạc (The Fortunate Pilgrim), Sicily – Miền đất dữ (The Sicilian), Đời tổng thống K thứ tư (The Fourth K), Những Kẻ Điên Rồ Phải Chết (Fools Die), Gia Đình Giáo Hoàng (The Family). Tất nhiên không cần liệt kê cuốn Bố Già vì… ai cũng biết.

Hy vọng sẽ nhận được thêm nhiều bài giới thiệu riêng cho các tác phẩm của ông. Mời các bạn tham khảo trang Mario Puzo.

Người không mang họ – Xuân Đức

Tác phẩm này xuất bản đã lâu (năm 1985, NXB Công An Nhân Dân) và được xem là một trong số những tiểu thuyết hình sự hay nhất của Việt Nam. Tác giả, dựa trên một câu chuyện có thật, viết về cuộc đời của một tên tướng cướp nhiều lần thay tên đổi họ. Hoàng Lạng, Nguyễn Viết Lãm, Trương Sỏi,… đều chỉ là vỏ ngoài của một người đàn ông có gốc gác không rõ, có cuộc đời chìm nổi theo dòng lịch sử.

Nhà văn Xuân Đức đã kể lại một câu chuyện trước và sau 1975, với những biến cố có thật, với những phận đời có thật. Ông khai thác nhiều về nhân vật, không quá sa đà vào việc “ca ngợi chế độ”. Những diễn biến dồn dập trên chốn giang hồ, những nỗi niềm trong nội tâm nhân vật, và tất nhiên, tình cảm con người, nhất là tình yêu, được thể hiện cuốn hút trên từng trang sách. Nhân vật nữ Khánh Hòa, nữ cướp Kim Chi đã làm câu chuyện cuộc đời của Trương Sỏi trở nên sống động và cũng đầy bi kịch. Kết cục bi thảm nhưng khó tránh của tên cướp này đem đến độc giả những suy ngẫm về kiếp người.

Bởi vì trước khi làm con quỷ hoành hành trong bóng tối, Nguyễn Viết Lãm đã có một quãng làm Người.

Cuốn sách này mang hơi thở của lịch sử, của thời cuộc, nhưng trước hết vẫn là một tiểu thuyết hình sự hấp dẫn. Gần đây tác phẩm đã được NXB Văn Học tái bản năm 2005. Vào khoảng đầu thập niên 90, đã có một bộ phim cùng tên được thực hiện dựa trên tiểu thuyết này.

Tham khảo ebook: http://ConMotSach.com/books/Nguoi_Khong_Mang_Ho.prc
Website của nhà văn Xuân Đức: http://xuanduc.vn

Chuyên trang Alexandre Dumas

Tôi làm quen với truyện của A. Dumas (cha) đầu tiên qua cuốn “Ba người lính ngự lâm” (mà không hiểu sao tôi hay nhớ là Ba chàng lính ngự lâm pháo thủ), rồi tiếp đến là các tập truyện tiếp theo của nó (Hai mươi năm sau, Mười năm sau nữa). Vì thích thú, tôi tìm đọc thêm Bá tước Monte Cristo, Hoàng hậu Margot, Chàng Goerges, Những tội ác trứ danh. Khi đó, tôi cứ ngỡ mình đã đọc nhiều và “rành” về A. Dumas.

Thế nhưng tôi đã lầm. Sự thật ngỡ ngàng là A. Dumas viết (hoặc… thuê viết) nhiều vô kể, có cuốn bị thất lạc mới tìm được và xuất bản gần đây. Trong nỗ lực hình thành một nơi tổng hợp thông tin về tác phẩm của ông, chúng tôi lập chuyên trang Alexandre Dumas để dần dần cập nhật thông tin. Rất mong sự đóng góp của bạn đọc.

Bố Già (The Godfather) – Mario Puzo

Quả là khó khăn khi giới thiệu những cuốn sách đã quá nổi tiếng, đã quá quen thuộc. Bố Già là một cuốn tiểu thuyết thuộc loại đó. Bộ phim cùng tên được làm từ sách, đã luôn chiếm vị trí hàng đầu trong số những phim hay nhất mọi thời đại. Nhưng với tôi, nếu chỉ xem phim thì chưa thấy được cái hay thật sự của tác phẩm. Mà thật sự, tôi say mê Bố Già từ khi chưa từng xem phim. Có những cuốn truyện bạn thấy hay nhưng chỉ đọc một lần, có những cuốn ta sẵn sàng đọc lại. Tiểu thuyết này của Mario Puzo chắc chắn thuộc vào nhóm sau.

Đó là câu chuyện về gia đình mafia, về “xã hội đen”. Cuốn sách dày không chỉ kể lại cuộc đời của một ông trùm mafia, mà còn đầy ắp chi tiết về thế giới ngầm. Thậm chí, nhiều người còn xem Bố Già như quyển từ điển về mafia Mỹ gốc Ý. Mà thật vậy, thay vì đọc các tài liệu nghiêu cứu hoặc phóng sự, bạn có thể đọc tác phẩm này để hiểu khá nhiều về mafia, theo cách hấp dẫn hơn cả trăm lần. Cũng phải bổ sung thêm rằng, Mario Puzo dường như khoác thêm một lớp màn hồng lên cái thế giới ngầm ấy. Có chút gì đó lãng mạn, quyến rũ kể cả đối với tội ác, bạo lực, thù hằn, lừa lọc và chiếm đoạt.

Tôi xin trích lại đây một đoạn trong lời Tựa của bản dịch tiếng Việt:

“Bố Già” là Ông trùm Don Vito Corleone, người gốc Sicily, một trong những thủ lĩnh tối cao của giới Mafia Mỹ. Kẻ thù căm ghét ông, khiếp sợ ông, khinh bỉ ông; ông như con rắn hổ mang nguy hiểm có đôi mắt chứa đựng một uy lực tối thượng nhìn thấy hết, biết hết, làm được hết. Nhưng đối với bạn bè, thân quyến, “Bố Già” gần như là một đấng toàn năng có thể cứu họ thoát khỏi những thế kẹt và nỗi oan ức mà ngay cả luật pháp cũng chẳng gỡ được. Ông đúng là “Mafia” theo cái nghĩa nguyên thủy của nó thuở ban đầu hình thành, nơi ẩn náu.

Thưởng thức Bố Già không chỉ là đọc một cuốn tiểu thuyết về mặt trái của xã hội hiện đại, không chỉ là đọc một “bản tổng kết” sống động về mafia; mà còn để thấu hiểu những số phận, những tính cách, những tội ác; mà còn để thích thú với giọng văn và lối miêu tả sinh động, cực kỳ phù hợp với câu chuyện được kể. Ở đây cũng cần cám ơn dịch giả Ngọc Thứ Lang đã chuyển tải thành công tinh thần và ngôn ngữ của giới giang hồ trong bản dịch tiếng Việt. Cách dùng từ rất hay khiến cho người đọc như đang sống thật sự trong cái xã hội quay cuồng và nghiệt ngã ấy.

Rất nhiều điều đọng lại với độc giả sau khi xếp Bố Già lại (điều khó mà làm được khi chưa đọc đến trang cuối), nhưng có lẽ một điều ai cũng nhớ chính là câu Mario Puzo trích dẫn từ Balzac ngay đầu cuốn sách:

“Đằng sau mọi gia sản kếch sù là một tội ác.”

Tham khảo bản tiếng Việt: http://ConMotSach.com/books/bo_gia.prc

Tham khảo bản tiếng Anh: http://ConMotSach.com/books/the_godfather.prc

Xem thêm chuyên trang Mario Puzo trên ConMotSach.com.

Bá tước Monte Cristo (Le Comte de Monte-Cristo / The Count of Monte Cristo) – Alexandre Dumas (cha)

Là một trong những tác phẩm nổi tiếng toàn thế giới, luôn lọt vào danh sách được bình chọn tiểu thuyết hay nhất, “Bá tước Monte Cristo” trở thành kinh điển của văn học Pháp và thế giới. Dù có yêu thích giọng văn của Dumas hay không, có thích chuyện bi kịch hàm oan và trả thù hay không, bạn vẫn nên đọc cuốn sách này. Giới thiệu tác phẩm này có vẻ hơi thừa, vì hầu hết bạn đọc ghé thăm ConMotSach.com chắc đều đã đọc từ lâu, nhưng tôi hy vọng giúp ích cho những bạn trẻ khác, tình cờ tìm đến website này khi bắt đầu chọn sách.

Cả một quyển tiểu thuyết dày cộp có thể tóm lược nội dung trong vài câu. Một người thủy thủ bị vu cáo oan ức, phải chịu mất mát tất cả và bị giam vào ngục tù. Nơi đó, nhân vật chính gặp được một ân nhân đã hướng dẫn nhiều kiến thức quan trọng và địa điểm một nơi cất giấu kho báu. Người thủy thủ ấy đã vượt ngục thành công, tìm được kho báu và quay lại đền ơn cũng như trả thù những “người cũ”. Đó là một cuộc phiêu lưu đẫm nước mắt và máu, là cơn bi kịch mà không ai muốn trải nghiệm.

Từng tình tiết được kể lại khiến cho nội dung nêu trên trở thành sống động, trở thành từng trang viết đầy diễn biến tâm lý nhân vật, trở thành một nỗi đớn đau không gì bù đắp nổi. Cá nhân tôi, tôi yêu thích “Ba người lính ngự lâm” hơn, nhưng rõ ràng “Bá tước Mông-tơ Crix-tô” đã để lại một ấn tượng mạnh mẽ, đôi chỗ khốc liệt. Và vẫn là Dumas với việc lồng các sự kiện lịch sử có thật càng làm cho câu chuyện trở nên thật hơn. Tình yêu trong câu chuyện này cũng đậm nét hơn, bi thảm hơn.

Tác phẩm này đã được dịch ra tiếng Việt và tái bản nhiều lần. Qua các ebook mà tôi tìm thấy, hình như bản dịch tiếng Việt ngắn hơn nguyên tác (chưa có kiểm chứng về điều này). Nếu quả thật như vậy thì đó là điều đáng tiếc cho bạn đọc Việt Nam không được thưởng thức đầy đủ cuốn sách kinh điển này.

Nguyên tác tiếng Pháp (6 phần):

Bản tiếng Việt: http://www.ConMotSach.com/books/alexandre_dumas/ba_tuoc_mongto_crixto.prc

Bản tiếng Anh http://www.conmotsach.com/books/alexandre_dumas/The_Count_of_Monte_Cristo.prc

Robinson Crusoe (lạc trên hoang đảo) – Daniel Defoe

Đây là một trong những tác phẩm có nhiều tên gọi khi dịch tiếng Việt, như “Robinson Crusoe lạc trên hoang đảo”, “Cuộc phiêu lưu của Robinson Crusoe”, “Robinson Crusoe một mình trên hoang đảo”,… Tựa gốc tiếng Anh lần đầu xuất bản rất dài, với cụm chính là “The life and strange surprizing adventures of Robinson Crusoe of York, Mariner”. Tuy nhiên, với lần lượt nhiều lớp bạn đọc trên toàn thế giới, chỉ cần gọi tên “Robinson Crusoe” là đều biết đó là câu chuyện rất hay về một thủy thủ đã sống trên đảo hoang hai mươi mấy năm trời.

Tác giả viết cuốn sách qua ngôi thứ nhất, như một cuốn tự truyện của Robinson Crusoe. Người thủy thủ này đã trải qua những năm tháng dài đăng đẳng trên một hòn đảo hoang gần Chile. Với nghị lực và khát vọng sống, Robinson Crusoe đã tìm cách để tồn tại mà vẫn còn là con người. Tác phẩm dựa trên chuyện có thật của một thủy thủ tên Alexander Selkirk, được nhà văn hư cấu thành một cuốn sách kinh điển dành cho tuổi thanh thiếu niên.

Không cần giới thiệu nhiều về nội dung, đây là tác phẩm dễ đọc và nên đọc. Thậm chí, năm 1966 chính quyền Chile đã đổi tên hòn đảo có thật thành Robinson Crusoe. Chỉ như vậy cũng đủ thấy ảnh hưởng to lớn của cuốn sách như thế nào trên toàn thế giới.

Tham khảo bản tiếng Anh (online): http://etext.virginia.edu/toc/modeng/public/DefCru1.html 

Tham khảo bản tiếng Việt (online): http://vnthuquan.net/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237n4ntn3n0n31n343tq83a3q3m3237nvn

Bản ebook tiếng Anh: http://conmotsach.com/books/the_life_and_adventures_of_robinson_crusoe.prc 

Bản ebook tiếng Việt: http://conmotsach.com/books/robinson_cruso.prc

Nam tước Phôn Gôn Rinh (И один в поле воин) – Iuri Dold-Mikhajlik (Юрий Дольд-Михайлик)

Thật ra tựa đề Nam tước Phôn Gôn-rinh (Von Goldring) là do Nhà xuất bản đặt cho bản dịch tiếng Việt. Tựa gốc tiếng Nga có nghĩa là “Một mình trên chiến trường vẫn là chiến sĩ”.

Đây là cuốn tiểu thuyết tình báo của Liên Xô, viết về thời kỳ chiến tranh với Đức Quốc xã. Tôi chưa có điều kiện để tìm hiểu xem tác phẩm này có nằm trong danh sách những tiểu thuyết tình báo hay nhất hay không, nhưng có thể nói đây là cuốn sách kinh điển trong thể loại này.

Tác giả là nhà văn người Ukraine, cho nên tôi gặp nhiều kiểu phiên âm tên trong tiếng Anh (và cả trong tiếng Việt, tất nhiên). Mikhajlik, Mykhailyk hay Mikhailik đều được dùng, và hình như tác phẩm này chưa được dịch ra tiếng Anh. (Đây cũng chính là điểm thú vị của người đọc sách Việt Nam: sách Nga Xô hay Âu Mỹ gì cũng có cả!?). Cuốn sách này cũng đã được dựng thành phim tên “Xa Tổ quốc” (Вдали от Родины / Far from the Motherland) năm 1960.

Tôi đọc bản tiếng Việt do NXB Thanh Niên tái bản năm 1982, gồm 2 tập dày cộp, do Trọng Phan – Hà Bắc dịch. Đã gần 30 năm nên giấy đã trở nên đen, chữ khá nhòe. Hy vọng sẽ có những lần tái bản đẹp hơn để các bạn thưởng thức.

Câu chuyện kể về sĩ quan tình báo Liên Xô, Lieutenant Goncharenko, dưới cái lốt là Nam tước Heinrich von Goldring, được cử thâm nhập sâu vào sào huyệt của Đức. Anh đã trải qua nhiều tình huống hiểm nguy và căng thẳng trên địa bàn hoạt động rộng khắp: Đức, Pháp, Ý,… Bên cạnh những cuộc đấu trí, những âm mưu, câu chuyện còn kể lại câu chuyện về tình yêu thời chiến. Cũng như những tiểu thuyết tình báo, phản gián khác, việc thưởng thức từng chi tiết và sự gay cấn là quan trọng, chứ không chỉ hiểu tóm tắt nội dung.

Tham khảo bản tiếng Nga tại: http://lib.ru/RUSS_DETEKTIW/MIHAJLIK/iodin.txt

Ghi chú: tên tác giả được phiên âm sang tiếng Việt là Mi-khai-lich, Mi-khai-lit, Mi-khai-lik.

Người nông dân nổi dậy (Jacquou le Croquant / Jacquou the Rebel) – Eugène Le Roy

Nếu có ai từng xem bộ phim cùng tên trên truyền hình, hẳn sẽ có ấn tượng khó phai về nó. Bản thân tôi cũng không nhớ được chi tiết của bộ phim, chỉ mang máng nhớ vài chi tiết, trong đó có cảnh Jacquou cứu cô gái Galiote khi đốt lâu đài của tên bá tước Nansac và phiên tòa với ông luật sư phát biểu rất hùng hồn.

Đọc lại Jacquou le Croquant để cảm nhận tác phẩm một cách chính xác hơn. Giọng kể của câu chuyện là giọng của nhân vật chính – Jacquou. Đó là một người nông dân khốn khó từ thửơ nhỏ, mang trong lòng những vết thương do số phận và sự độc ác của con người gây ra. Đó là một cậu bé, một chàng trai bị sự áp bức của tầng lớp giàu có và quý tộc tạo nên một sự thù hận không nguôi. Đó cũng là một con người với những tính cách, đam mê và suy nghĩ rất đời thường.

Bối cảnh của câu chuyện là đầu thế kỷ 19, với những chuyển động lịch sử tại nước Pháp khiến tác phẩm mang hơi thở của cuộc sống rất đậm đà. Sự khắc nghiệt của giai cấp quý tộc phong kiến đã tạo ra nhiều “người nông dân nổi dậy”. Bên cạnh yếu tố lịch sử và hiện thực xã hội, là tình yêu của Jacquou dành cho Lina, rồi sau này cho Bertrille cũng như những rung động dành với Galliote – con gái út của bá tước Nansac, làm cho câu chuyện thật hơn và cũng đầy lãng mạn.

Bản tiếng Pháp: http://conmotsach.com/books/jacquou_le_croquant.pdf

Bản tiếng Anh: http://conmotsach.com/books/jacquou_the_rebel.prc

Người tình (L’Amant) – Marguerite Duras

Tôi đến với cuốn “Người Tình” sau khi biết đến bộ phim cùng tên rất lâu. Tôi cũng hay có ý nghĩ tác phẩm văn học thường hay hơn tác phẩm điện ảnh, và lần này, chính là một minh chứng hùng hồn (hay là tôi xem phim khi còn quá trẻ nên không bắt được cái hồn của nó?).

Đọc sơ nét qua tiểu sử của nữ tác giả M.Duras, người ta cũng thấy ngay Người Tình mang dáng dấp của một cuốn tự truyện, hay ít nhất, bà đã đưa rất nhiều chất liệu từ cuộc sống thật của bà vào tác phẩm. Bộ phim dựa trên cuốn sách này tập trung hầu hết vào chủ đề chính cũng là tựa đề của nó: chuyện của nhân vật “tôi” và người tình; trong khi cuốn sách lại chứa đựng nhiều điều hơn thế, nhiều mảnh đời, nhiều đau đớn hơn thế.

Bối cảnh câu chuyện là ở Sài Gòn (và Vĩnh Long, Sa Đéc,..) những năm thuộc Pháp. Một thiếu nữ da trắng mười lăm tuổi rưỡi gặp gỡ một người đàn ông người Hoa hơn cô mười tuổi trên một chuyến phà ở miền Tây, rồi từ đó diễn ra một chuyện tình đam mê và buồn thảm. Xung quanh chuyện tình của họ là cuộc sống của gia đình cô với những tính cách khác nhau và diễn biến nội tâm phức tạp.

Lối viết của tác giả khiến tôi có cảm giác bà không dừng lại được khi bắt đầu viết câu chuyện này. Những dòng tự sự cứ thế tuôn ra, nhân vật “tôi” kể về mình, kể về bà mẹ khốn khó và thiên vị, kể về người anh cả hư hỏng, người anh út cam chịu, kể về những bóng dáng thoáng qua trong quảng đời thiếu nữ của cô. Khi bắt đầu đọc, tôi đã tưởng sẽ có những cảnh ái ân nồng nhiệt như trong phim từng có; thế nhưng, trừ phi dịch giả hay người kiểm duyệt cắt bỏ, những đoạn “người lớn” trong cuốn sách không hề là điều mà người ta sẽ nhớ, bởi những thứ khác: số phận, tình yêu, nội tâm,.. còn ghi dấu mạnh mẽ và ấn tượng hơn nhiều.

Một điểm nổi bật khi đọc tác phẩm này, là chúng ta thấy cách viết “không quy củ” của tác giả. Bà viết không theo trình tự thời gian, các mảnh chuyện cứ đan xen nhau dường như ngẫu hứng. Cũng không có cấu kết chương hồi gì cả, cứ thế mạch viết trôi liên miên, đang quá khứ lại sang hiện tại rồi lại đến thì “tương lai của quá khứ” (tức là dùng từ “sẽ” để kể chuyện… xa xưa). Với một cuốn sách mỏng như Người Tình thì lối viết ấy tạo ấn tượng riêng, tôi không rõ khi viết một cuốn tiểu thuyết dài thì sẽ thế nào.

Đôi lời nói thêm: Khi đi tìm hình và ebooks cho bài này, tôi đọc được nhiều lời… chê của một số bạn đọc. Tôi chỉ xin nói thêm, đừng đọc Người Tình khi bạn còn quá trẻ. (Nói vui rằng) Tốt nhất có lẽ là đã từng sống trên 20 năm, từng yêu trên 1 lần, và từng… đọc trên 10 cuốn tiểu thuyết…

Bản tiếng Việt (dịch giả Phạm Việt Cường): http://conmotsach.com/books/nguoi_tinh.prc (bản tôi đọc là của dịch giả Lê Ngọc Mai, do Nhã Nam thực hiện, bìa sách ăn theo phim, trong khi giá trị sách bỏ xa phim).

Bản tiếng Pháp: http://conmotsach.com/books/l_amant.pdf (bản scan chất lượng thấp)

Giết con chim nhại (To kill a mockingbird) – Harper Lee

Tôi vốn thường chọn những tác giả quen thuộc hoặc đã từng có tác phẩm mà mình thích, để mua sách, nhằm tránh mất thời gian. Một trong những ngoại lệ, chính là nhà văn nữ Harper Lee – bà chỉ có một tác  phẩm duy nhất, nhưng đó lại là một tác phẩm rất xuất sắc: Giết con chim nhại.

Nhiều nhà nghiên cứu vẫn cho rằng bà vừa hư cấu vừa kể lại chuyện của chính mình, bởi có nhiều chi tiết giống nhau giữa đời thật và cuốn sách. Nhưng đó chỉ là chuyện “hậu trường”, quan trọng hơn hết, Harper Lee đã tặng cho thế giới một tác phẩm xúc động và nhân ái. To Kill a Mockingbird được bầu chọn nhiều lần vào các danh sách truyện hay nhất, và được đưa vào giảng dạy ở Hoa Kỳ.

Với giọng kể của một bé gái 6 tuổi, Jean Louise “Scout” Finch, con gái của luật sư Atticus Finch, câu chuyện diễn ra trong khoảng vài năm, đến khi cô bé được 9 tuổi. Có nhiều nhân vật đan xen nhau, nhiều tình tiết diễn ra; nhưng điểm nhấn chính là vụ kiện một người da đen vô tội bị buộc vào tội cưỡng hiếp một cô gái da trắng. Câu chuyện còn có một nhân vật bí ẩn, Arthur “Boo” Radley, người dường như vĩnh viễn ngồi trong nhà suốt cuốn sách; và một “nhân vật” tượng trưng: con chim nhại – loài chim chỉ biết cống hiến giọng hát mà không làm hại ai.

Những điều ông bố dạy cho Scout và Jem, anh trai cô, là những điều vẫn còn nguyên giá trị cho mỗi con người trong xã hội ngày nay. Những suy nghĩ từ thế giới quan của trẻ thơ cũng là một bài học đáng giá đối với người lớn. Câu chuyện kể ra sự phân biệt chủng tộc một cách sinh động, không lớn tiếng hô hào, nhưng khắc họa rõ nét sự bất công của thành kiến ấy. Tính nhân bản của cuốn sách có lẽ còn vượt hơn cả hình ảnh đại diện cho nó: đừng bao giờ giết một con chim nhại.

Cuốn sách tôi đọc là do Nhã Nam & NXB Văn Học thực hiện, dịch giả: Huỳnh Kim Oanh & Phạm Viêm Phương. Bìa sách giản đơn, ý nghĩa. Việc dịch & in những tác phẩm như thế này là điều rất đáng hoan nghênh.

Một trong những đoạn văn tôi thích chính là khi luật sư Atticus nói về sự bình đẳng: thật sự không có sự bình đẳng khi con người sinh ra, nhưng có một thứ khiến mọi người trở nên ngang nhau – đó là tòa án. Hy vọng nhiều người sẽ chiêm nghiệm và thấu hiểu ý nghĩa đó.

Tải bản tiếng Việt (prc) tại: http://conmotsach.com/books/giet_con_chim_nhai.prc

Tải bản tiếng Anh (prc) tại: http://conmotsach.com/books/to_kill_a_mockingbird.prc